# Bitterzoet

> Bitterzoet (Solanum dulcamara): inheemse klimplant van 1,5 tot 2,5 meter die van juni tot september paars bloeit. Waar hij past, hoe je plant en snoeit.

Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/blog/bitterzoet
Last updated: 2026-09-28

*Solanum dulcamara*

![Eén bitterzoet klimt tegen een bakstenen tuinmuur boven een gazon, begin juli, met hangende trossen paarse stervormige bloemen met een geel hart](https://tuinontwerp.app/images/blog/bitterzoet-e30c5ade.webp)

Gepubliceerd: 2026-09-28

Bitterzoet (Solanum dulcamara) is een inheemse klimplant met een houtige voet.
De stengels worden 1,5 tot 2,5 meter lang. Van juni tot september hangen er
paarse stervormige bloemen met een geel hart aan. Daarna volgen glanzende rode
bessen, die giftig zijn. De plant wil vochtige grond en klimt tegen een
schutting of door struiken.

## In het kort

| Kenmerk | Bitterzoet |
| --- | --- |
| Hoogte | 1,5 tot 2,5 m |
| Breedte | 0,5 tot 1 m |
| Volgroeid na | 1 tot 2 jaar |
| Zon | Zon tot halfschaduw |
| Grond | Vochtig en voedselrijk |
| Water | Veel: houdt van vochtige grond |
| Onderhoud | Weinig: af en toe een dode stengel weg |
| Bloei | Juni tot september, paars met geel |
| Voor bijen | Ja: veel nectar en stuifmeel, juni tot september |
| Hooikoorts | Niet of zwak allergeen |
| Blad | Valt af in de herfst |
| Winterhard | Ja |
| Inheems | Ja |
| Giftig | Ja: vooral de onrijpe bessen |
| Prikt of brandt | Nee |
| Prijs jong | Ongeveer € 3 tot € 4 per stuk, in een pot |
| Prijs groot | Niet te koop |

- **Blad**: april t/m oktober
- **Bloei**: juni t/m september
- **Vrucht**: augustus t/m november

![Jonge scheut van bitterzoet in juni met spitse, eironde bladeren, een paar met kleine oortjes aan de voet, aan een paars aangelopen stengel](https://tuinontwerp.app/images/blog/bitterzoet-leaf-ff25638b.webp)
*Blad*

![Hangende tros bitterzoetbloemen in juni: paarse sterretjes met naar achteren gebogen slippen rond een gele kegel, met paarse en groene knoppen](https://tuinontwerp.app/images/blog/bitterzoet-bloom-1b7b2b27.webp)
*Bloei*

![Tros glanzende, eivormige scharlakenrode bessen van bitterzoet in september aan een paarsbruine houtige stengel](https://tuinontwerp.app/images/blog/bitterzoet-fruit-5055e3a8.webp)
*Vrucht*

## Hoe herken je deze plant?

Begin onderaan. Vlak boven de grond is de stengel bruin en houtig, hogerop dun
en groen. De stengels klimmen, winden of liggen op de grond.

Het blad is donkergroen en vaak wat paars aangelopen. De vorm wisselt sterk.
Veel bladeren zijn langwerpig tot eirond, met een spitse punt en een gladde
rand. Bovenaan de stengel hebben ze vaak één of twee kleine oortjes aan de
voet.

De bloemen hangen in losse trossen van 10 tot 25 stuks. Elke bloem heeft vijf
paarse slippen die naar achteren buigen. In het midden steekt een felgele
kegel van helmknoppen naar voren. Onderaan elke slip zitten twee groene
vlekjes met een witte rand.

De bessen zijn eivormig en glanzend, eerst groen en later scharlakenrood. In
augustus en september hangen bloemen en rode bessen soms tegelijk aan één
plant.

Zwarte nachtschade lijkt erop, maar heeft witte bloemen en zwarte bessen. Die
soort leeft maar één jaar en blijft laag. Wolfskers draagt ook zwarte bessen,
met klokjes in plaats van sterretjes.

## Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Bitterzoet groeit in volle zon en ook op een plek met drie tot zes uur directe
zon op een midzomerdag. Het liefst staat de plant op vochtige, voedselrijke
grond, zoals langs een sloot, in een heg of aan een bosrand.

Kies liever een andere plek dan deze twee:

- **Aan de sloot naast je moestuin.** Bitterzoet is waardplant van de
  bruinrotbacterie. Een besmette plant kan die bacterie in het slootwater
  brengen. Dezelfde bacterie tast aardappel en tomaat aan.
- **Midden op het gazon, zonder steun.** Zonder schutting, hek of struik om in
  te klimmen gaan de stengels plat op de grond liggen.

Na de herfst staat er alleen nog een kale houtige voet met een paar bruine
stengels. Die voet overleeft de winter meestal.

![Eén border voor een houten schutting met een bitterzoet in het midden: links in juli vol blad en paarse bloemen, rechts dezelfde plant in januari als kale bruine stengels aan de draden, met een buxusbol aan elk uiteinde](https://tuinontwerp.app/images/blog/bitterzoet-1-3dcf5a22.webp)
*Dezelfde border in juli en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.*

Een klimmer als deze neemt weinig grond in, maar wel een stuk schutting of
gevel. Zet hem op het plan van je eigen perceel tegen de erfgrens waar hij mag
klimmen. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet
op potmaat.

## Planten en verzorgen

Bitterzoet is vooral te koop als jonge plant in een pot, en als zaad. Plant
het liefst in het voorjaar of de herfst, als het koel en vochtig is. Zet hem aan de voet van
een schutting, hek of struik, zodat de stengels meteen iets hebben om in te
klimmen.

Voor een rij langs de schutting komen de planten ongeveer een meter uit
elkaar. Dat is de breedte die één plant uiteindelijk vult. Op plantdag zie je
daardoor vooral kale planken tussen twee sprietjes. Houd de grond het eerste
jaar vochtig, zeker in droge zomerweken.

| Wanneer | Wat je doet |
| --- | --- |
| Eind winter of vroeg voorjaar | Knip dode, beschadigde of kruisende stengels weg, met handschoenen aan |

Meer snoei heeft deze klimmer niet nodig. Hard terugknippen bederft eerder de
vorm dan dat het helpt.

Die lichte snoei valt vlak voor of aan het begin van het broedseizoen. Veel
vogels broeden van maart tot en met juli, een paar soorten al in
februari. Kijk dus eerst goed of er een nest tussen de stengels zit.

## Wat als het misgaat?

**Het blad is kaalgevreten en er kruipen larven over de plant.** Dat kunnen
larven van de coloradokever zijn, bekend van de aardappel. Ze eten blad en
bloemen. In 2011 werden ze massaal op bitterzoet gevonden, zonder aardappels in
de buurt. Andere plagen komen op deze plant zelden voor.

**Er komen weinig bloemen.** Een vaste oorzaak is niet beschreven. Heb je de
plant hard teruggeknipt, laat hem dan een jaar met rust.

**De plant hangt slap in de zomer.** De grond is te droog voor een soort van
slootkanten en natte heggen. Geef in droge weken water. Blijft het
misgaan, verhuis hem dan naar een vochtiger plek.

## Wat hebben vogels en insecten eraan?

De goudvink eet de bessen, vooral om de zaden erin. Die vogel eet ook bessen
van meidoorn, liguster en braam.

Voor onder meer twee nachtvlinders is bitterzoet een waardplant: hun rupsen eten ervan.
De rups van de moeras-w-uil leeft vooral op moerasvaren en bitterzoet. Deze
zeldzame vlinder zit in moerassen en laagveen, vooral in het westen van het
land. De moerasstipspanner gebruikt bitterzoet ook. Die soort is zeer
zeldzaam: na een periode van afwezigheid is er in 1986 één gezien in Gelderland.

## Giftig of eetbaar?

Bitterzoet is giftig. Alle delen bevatten gifstoffen,
waaronder solanine. Vooral de onrijpe, groene bessen zijn giftig. Eten ervan
geeft misselijkheid, braken, diarree en verwijde pupillen. Er is geen deel van
de plant bekend als eetbaar.

De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.

## Veelgestelde vragen

### Hoe hoog wordt bitterzoet?

In een tuin klimt bitterzoet 1,5 tot 2,5 meter hoog. Eén plant wordt 0,5 tot 1 meter breed. Zonder schutting, hek of struik om in te klimmen gaan de stengels op de grond liggen.

### Is bitterzoet giftig?

Ja. Alle delen bevatten gifstoffen, vooral de onrijpe groene bessen. Eten geeft misselijkheid, braken en diarree. Er is geen eetbaar deel bekend.

### Wanneer snoei je bitterzoet?

Aan het eind van de winter of vroeg in het voorjaar, en dan licht. Knip alleen dode, beschadigde of kruisende stengels weg. Harde snoei is niet nodig en doet de plant eerder kwaad.

### Is bitterzoet een inheemse plant?

Ja, bitterzoet hoort oorspronkelijk in Nederland thuis. In het wild groeit de plant in bosranden, heggen, struwelen en langs het water.

## Bronnen

- [Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)](https://natuurtijdschriften.nl/pub/1019223)
- [NDFF Verspreidingsatlas — Solanum dulcamara](https://www.verspreidingsatlas.nl/1218)
- [Flora van Nederland — Bitterzoet](https://www.floravannederland.nl/planten/bitterzoet)
- [Wilde planten in Nederland en België — Bitterzoet](https://www.wilde-planten.nl/bitterzoet.htm)
- [BSBI Fermanagh — Solanum dulcamara](https://bsbi.org/in-your-area/local-botany/co-fermanagh/fermanagh-species-accounts/solanum-dulcamara-l)
- [NDFF Verspreidingsatlas — Zwarte nachtschade](https://www.verspreidingsatlas.nl/1219)
- [Flora van Nederland — Wolfskers](https://www.floravannederland.nl/planten/wolfskers)
- [RHS — Solanum dulcamara (bittersweet)](https://www.rhs.org.uk/plants/17451/solanum-dulcamara/details)
- [RHS — Shade gardening (definities zon en halfschaduw)](https://www.rhs.org.uk/advice/profile?pid=934)
- [RHS — Light pruning for trees and shrubs (snoeigroep 1)](https://www.rhs.org.uk/plants/types/trees/trees-shrubs-light-pruning)
- [PFAF — Solanum dulcamara](https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Solanum+dulcamara)
- [Imkerpedia — Drachtplanten](https://www.imkerpedia.nl/wiki/index.php/Drachtplanten)
- [Pollennieuws — Aandachtspunten hooikoortsvriendelijke tuin](https://www.pollennieuws.nl/post/?permalink=aandachtspunten-hooikoorts-vriendelijke-tuin)
- [Antigifcentrum — Brochure planten](https://www.poisoncentre.be/app/uploads/2026/02/Brochure-planten-NL-1.pdf)
- [NVWA — Wat is bruinrot?](https://www.nvwa.nl/onderwerpen/plant/bruinrot/wat-is)
- [Naturalis, De Nederlandse Goudhaantjes — Coloradokever](https://goudhaantjes.naturalis.nl/LEPT/LEPTDECE/LEPTDECEB.htm)
- [De Vlinderstichting — Moeras-w-uil](https://vlinderstichting.nl/vlinders/overzicht-vlinders/details-vlinder/moeras-w-uil)
- [De Vlinderstichting — Moerasstipspanner](https://vlinderstichting.nl/vlinder/moerasstipspanner/)
- [Vogelbescherming — Goudvink](https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/goudvink)
- [Vogelbescherming — Snoeien in het broedseizoen, mag dat?](https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/snoeien-in-het-broedseizoen-mag-dat)
- [RHS — How to plant a climber](https://www.rhs.org.uk/plants/types/climbers/how-to-plant-a-climber)
- [Vijverplanten online — Solanum dulcamara (prijs)](https://vijverplantenonline.nl/product/solanum-dulcamara-2/)
- [Cruydt-Hoeck — Bitterzoet (plant in pot en zaad, prijs)](https://www.cruydthoeck.nl/bitterzoet-solanum-dulcamara)
- [Wikimedia Commons — Blad: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20220622Solanum_dulcamara.jpg)
- [Wikimedia Commons — Bloei: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20170624Solanum_dulcamara.jpg)
- [Wikimedia Commons — Vrucht: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20150918Solanum_dulcamara1.jpg)

## Lees ook

- [Klimop: standplaats, snoeien en wat erop afkomt](https://tuinontwerp.app/nl/blog/klimop) - Klimop (Hedera helix): inheemse klimplant die groen blijft en tot meer dan 20 meter klimt. Waar je hem zet, wat hij kost en wat je doet als het misgaat. (2026-09-22)
- [Framboos planten en verzorgen: standplaats, snoei en prijs](https://tuinontwerp.app/nl/blog/framboos) - Framboos (Rubus idaeus): inheemse struik van 0,6 tot 2,5 meter die van mei tot juli wit bloeit. Waar hij past, hoe je plant en snoeit, en wat hij kost. (2026-09-28)
- [Beemdkroon planten en verzorgen: plek, bijen en prijs](https://tuinontwerp.app/nl/blog/beemdkroon) - Beemdkroon (Knautia arvensis) is een inheemse vaste plant van 30 cm tot 1 m die van juni tot september bloeit. Waar hij past, wat hij kost en hoe je plant. (2026-09-28)
- [Meer over klimplanten](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/planten/klimplanten)