# Koningskaars

> Koningskaars (Verbascum thapsus) is een inheemse, tweejarige plant tot 2 m hoog. Hoe je hem herkent, waar hij groeit, wat hij kost en wat je doet bij problemen.

Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/blog/koningskaars
Last updated: 2026-09-28

*Verbascum thapsus*

![Eén bloeiende koningskaars alleen in een grindbed voor een houten schutting: een rozet van wollige grijsgroene bladeren en één hoge aar met kleine lichtgele bloemen](https://tuinontwerp.app/images/blog/koningskaars-9ae177c7.webp)

Gepubliceerd: 2026-09-28

Koningskaars (Verbascum thapsus) is een inheemse, tweejarige plant. Het eerste
jaar maakt hij een rozet van zachte, wollige bladeren. In het tweede jaar volgt
één rechte stengel van 0,3 tot 2 meter. Daaraan bloeien van juli tot oktober
lichtgele bloemen. Koningskaars wil volle zon en droge grond die water goed
doorlaat.

## In het kort

| Kenmerk | Koningskaars |
| --- | --- |
| Hoogte | 0,3 tot 2 m |
| Breedte | 10 tot 50 cm |
| Volgroeid na | 1 tot 2 jaar |
| Zon | Zon |
| Grond | Droog en doorlatend, liefst met kalk |
| Water | Weinig: droge grond is prima |
| Onderhoud | Weinig: snoeien hoeft niet |
| Bloei | Juli tot oktober, lichtgeel |
| Voor bijen | Ja: stuifmeel, juli tot september |
| Hooikoorts | Niet of zwak allergeen |
| Blad | Blijft groen: de rozet overwintert |
| Winterhard | Ja |
| Inheems | Ja |
| Giftig | Nee, voor zover bekend |
| Prikt of brandt | Nee |
| Prijs jong | Ongeveer € 3 tot € 4 per stuk, in een kleine pot |
| Prijs groot | Niet te koop |

- **Blad**: het hele jaar
- **Bloei**: juli t/m oktober
- **Vrucht**: augustus t/m februari

![Een rozet van koningskaars in april: grote, langwerpige, dicht wollige grijsgroene bladeren met een zwak gekartelde rand, laag op zanderige grond](https://tuinontwerp.app/images/blog/koningskaars-leaf-cb87d98d.webp)
*Blad*

![De top van de bloeiaar van koningskaars in juli: wollige grijsgroene knoppen en een paar lichtgele, trechtervormige bloemen met oranje helmknoppen](https://tuinontwerp.app/images/blog/koningskaars-bloom-78176d51.webp)
*Bloei*

![De dode vruchtaar van koningskaars in oktober: kleine, ronde, bruine doosvruchten dicht rond een droge stengel, bovenaan opengesprongen](https://tuinontwerp.app/images/blog/koningskaars-fruit-72b4c0d0.webp)
*Vrucht*

## Hoe herken je deze plant?

Het eerste jaar zie je alleen een rozet: een krans van bladeren vlak op de
grond. Die bladeren zijn langwerpig tot eirond, met een zwak gekartelde rand.
Ze zijn dicht wollig behaard en worden tot 40 centimeter lang. Van dichtbij
lijkt het blad op dat van ezelsoor, een grijze tuinplant.

In het tweede jaar groeit er één rechte stengel uit het midden. Onderaan is die
stengel niet vertakt, en hij is grijs of wit van de wol. De bladeren aan de
stengel hebben geen steel. Het blad loopt een stuk langs de stengel door naar
beneden.

Bovenaan zit een dichte top vol wollige knoppen. Daartussen gaan de bloemen na
elkaar open. Ze zijn lichtgeel, trechtervormig en 1,2 tot 2,5 centimeter groot.
Kijk in het hart van een bloem. Drie van de vijf meeldraden, de draadjes met
het stuifmeel, dragen witte wolharen. Na de bloei volgen kleine doosvruchten:
droge, ronde vruchtjes die openspringen.

Een verwante soort is stalkaars. Die heeft grotere, vrij vlakke bloemen van 3
tot 5 centimeter. De twee soorten kruisen soms met elkaar.

## Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Zet koningskaars op de zonnigste plek van je tuin. Volle zon betekent meer dan
zes uur directe zon per dag rond midzomer. De grond mag droog en arm zijn, als
het water er maar snel in wegzakt. Kalk in de bodem is geen probleem. In het
wild staat koningskaars op zonnige, open plekken: zandige bermen, duinpaden en
spoorbermen.

Kies koningskaars niet voor deze twee plekken:

- **Onder een boom of een grote struik.** Schaduw verdraagt koningskaars
  slecht.
- **Natte klei of een laag stuk dat drassig blijft.** Natte grond verdraagt de
  plant ook slecht. De wortels willen dat regen snel wegzakt.

In de winter zie je twee dingen. De rozetten van jonge planten blijven
grijsgroen. Van planten die al gebloeid hebben, blijft de bruine stengel vaak
de hele herfst en winter rechtop staan.

Een jonge plant uit de kwekerij is klein, maar groeit in de breedte flink uit.
Op een plan van je eigen kavel
zet je de planten op hun plek, met de huizen eromheen op schaal. De app tekent
de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

## Planten en verzorgen

Zaaien kan in het voorjaar. Je kunt ook een jonge plant in een kleine pot
kopen. Geef elke plant zo'n 50 centimeter ruimte, zo breed wordt een
volgroeide plant. Op de plantdag oogt dat ruim. Mest is niet nodig:
koningskaars groeit goed op arme grond, ook als die droog is.

Snoeien hoeft niet. Na de bloei kies je wel wat er met de stengel gebeurt.

| Wanneer | Wat je doet |
| --- | --- |
| Na de bloei, als je geen zaailingen wilt | De stengel afknippen voordat de vruchtjes openspringen |
| Herfst en winter, als je wel zaailingen wilt | De stengel laten staan, zodat de wind het zaad eruit schudt |

Van maart tot en met juli broeden veel vogels. Knip je in die maanden, kijk dan
eerst of er in de border rondom een nest zit.

Laat je de stengel staan, dan zaait koningskaars zich vanzelf uit. Dat zaad kan
jaren in de grond wachten, langer dan vijf jaar.

> **Weetje**
>
> Eén koningskaars maakt 100.000 tot 180.000 zaadjes. De meeste vallen vlak bij
> de plant zelf op de grond.

## Wat als het misgaat?

**Het eerste jaar komt er geen bloem.** Dat is normaal. Koningskaars maakt het
eerste jaar alleen een rozet en bloeit pas in het tweede jaar.

**Na de bloei sterft de plant af.** Ook dat hoort erbij, want koningskaars is
tweejarig. Een enkele plant leeft wat langer.

**Het blad zit vol gaten.** Meestal zijn dat rupsen die van het blad eten. Knip het
ergste blad weg als het je stoort.

**Er ligt een wit poeder op het blad.** Dat is meeldauw, een schimmel. Knip
aangetaste delen snel weg. Ruim in de herfst het gevallen blad op, dan komt de
schimmel minder terug.

## Wat hebben vogels en insecten eraan?

Welke insecten en vogels in Nederland juist op koningskaars afkomen, is per
soort niet goed beschreven. Wat de plant zeker biedt, is stuifmeel voor bijen
in de zomer.

## Giftig of eetbaar?

Koningskaars staat bekend als weinig of niet giftig. Dat maakt de plant nog
niet eetbaar. De fijne haartjes op het blad kunnen wel irriteren.

De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.

## Veelgestelde vragen

### Is koningskaars giftig?

Nee, koningskaars staat bekend als weinig of niet giftig. Dat maakt de plant nog niet eetbaar. De fijne haartjes op het blad kunnen wel irriteren.

### Hoe hoog wordt koningskaars?

In het tweede jaar groeit er één stengel van 0,3 tot 2 meter hoog. Het eerste jaar blijft de plant laag, met alleen een rozet van bladeren op de grond.

### Komt koningskaars elk jaar terug?

Eén plant bloeit maar één keer en sterft daarna af. Laat je de stengel staan, dan zaait koningskaars zich uit. Uit dat zaad komen nieuwe planten op.

### Hoeveel zon heeft koningskaars nodig?

Volle zon: meer dan zes uur directe zon per dag rond midzomer. Schaduw verdraagt koningskaars slecht.

### Wat is het verschil tussen koningskaars en stalkaars?

Kijk naar de bloemen. Bij koningskaars zijn ze 1,2 tot 2,5 centimeter groot en trechtervormig. Stalkaars heeft grotere, vrij vlakke bloemen van 3 tot 5 centimeter.

## Bronnen

- [Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)](https://natuurtijdschriften.nl/pub/1019223)
- [NDFF Verspreidingsatlas — Verbascum thapsus](https://www.verspreidingsatlas.nl/1343)
- [NDFF Verspreidingsatlas — Verbascum densiflorum (stalkaars)](https://www.verspreidingsatlas.nl/1342)
- [Flora van Nederland — Koningskaars](https://www.floravannederland.nl/planten/koningskaars)
- [RHS — Verbascum thapsus (great mullein)](https://www.rhs.org.uk/plants/18807/verbascum-thapsus/details)
- [RHS — Shade gardening (definities zon en schaduw)](https://www.rhs.org.uk/advice/profile?pid=934)
- [RHS — Powdery mildews](https://www.rhs.org.uk/disease/powdery-mildews)
- [NC State Extension — Verbascum thapsus](https://plants.ces.ncsu.edu/plants/verbascum-thapsus/)
- [PFAF — Verbascum thapsus](https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Verbascum+thapsus)
- [Imkerpedia — Drachtplanten](https://www.imkerpedia.nl/wiki/index.php/Drachtplanten)
- [Pollennieuws / Flora van Nederland — Aandachtspunten hooikoorts vriendelijke tuin](https://www.pollennieuws.nl/post/?permalink=aandachtspunten-hooikoorts-vriendelijke-tuin)
- [Antigifcentrum — Lijst van weinig of niet giftige planten](https://www.antigifcentrum.be/Toxinfos/weinig-of-niet-giftige-planten/)
- [Vogelbescherming — Snoeien in het broedseizoen, mag dat?](https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/snoeien-in-het-broedseizoen-mag-dat)
- [Passiflora — Verbascum thapsus (prijs)](https://passiflora.alliade.nl/assortiment/vaste-planten/1106638/verbascum-thapsus)
- [Tuincentrum Soontiëns — Verbascum thapsus (prijs)](https://tuincentrumsoontiens.nl/webshop/tuinplanten/inheemse-planten/inheemse-planten-stadsnatuur-producten/verbascum-thapsus/)
- [Cruydt-Hoeck — Koningskaars (prijs)](https://www.cruydthoeck.nl/koningskaars-verbascum-thapsus)
- [Wikimedia Commons — Blad: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20130413Koenigskerze_Hockenheim1.jpg)
- [Wikimedia Commons — Bloei: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20160629Verbascum_thapsus1.jpg)
- [Wikimedia Commons — Vrucht: foto van AnRo0002 (CC0)](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20121202Verbascum_thapsus1.jpg)

## Lees ook

- [Vingerhoedskruid: planten, verzorgen en giftige delen](https://tuinontwerp.app/nl/blog/vingerhoedskruid) - Vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) is een inheemse, tweejarige plant van 0,3 tot 1,5 m. Waar hij groeit, wat hij kost, hoe je hem zaait en wat giftig is. (2026-09-28)
- [Pastinaak in de tuin: herkennen, zaaien en verzorgen](https://tuinontwerp.app/nl/blog/pastinaak) - Pastinaak (Pastinaca sativa): inheemse tweejarige plant van 60 cm tot 1,2 m met gele schermen van juli tot september. Herkennen, zaaien en het sap in de zon. (2026-09-27)
- [Lamsoor: herkennen, planten en verzorgen in je tuin](https://tuinontwerp.app/nl/blog/lamsoor) - Lamsoor (Limonium vulgare) is een inheemse vaste plant van 10 tot 50 cm met blauwpaarse bloemen van juli tot oktober. Lees waar hij past en wat hij kost. (2026-09-28)
- [Meer over een- en tweejarigen](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/planten/een-en-tweejarigen)