# Tuinkalender januari: welke klus op welke plek

> Tuinkalender januari: snoeien, planten met blote wortel en je tuin bekijken, met per klus de plek die hij in het groeiseizoen verdient.

Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/blog/tuinkalender-januari
Last updated: 2026-09-24

![Plantsleuf in donkere grond met een rij jonge haagplanten met blote wortel langs een gespannen draad, een spade rechtop in de grond en rijp op het gras ernaast](https://tuinontwerp.app/images/blog/tuinkalender-januari-61fbafc9.webp)

Gepubliceerd: 2026-09-16

Op de tuinkalender voor januari staan drie klussen. Appel en peer snoei je
zolang ze in rust zijn. Bomen en hagen met blote wortel, dus zonder pot of
kluit, plant je nu. En je bekijkt welke vaste vormen je tuin in de winter houdt.
Kies de plek voor een nieuwe boom niet op het januarilicht.

In januari scheen de zon in De Bilt gemiddeld 66,6 uur, in mei 217,5 uur. Dat
zijn de KNMI-gemiddelden over de jaren 1991 tot en met 2020. Het licht waarin je
nu een plek beoordeelt, is dus niet het licht waarin de plant straks groeit.

## Wat doe je in de tuin in januari?

Drie klussen horen in januari: snoeien, planten met blote wortel en kijken wat
er in de winter overeind blijft. De hortensia en de buxus laat je juist met
rust. De tabel geeft per klus wanneer, waar je op let en welke plek hij vraagt.

| Klus                                  | Wanneer                                                        | Let op                                              | Welke plek                                            |
| ------------------------------------- | -------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------- |
| Appel en peer snoeien                 | In de rust, meestal november tot begin maart                   | Niet meer dan 10 tot 20 procent van de kroon        | De boom staat er al; kijk waar zijn kroon in mei valt |
| Boom of haag met blote wortel planten | Te koop van november tot maart                                 | Niet in bevroren of drassige grond                  | Fruitboom: volle zon, zes uur of meer                 |
| Hortensia                             | Uitgebloeide bollen laten staan, snoeien in het vroege voorjaar | De bollen beschermen de knoppen tegen vorst         | Halfschaduw, drie tot zes uur                         |
| Buxus                                 | Knippen in augustus                                            | Gele bladpunten in de winter komen meestal door kou | Zon, halfschaduw of schaduw                           |

Twee kleinere klussen horen er ook bij:

- **Blauweregen snoeien.** Knip in januari of februari de zijtakken die je in de
  zomer hebt ingekort terug tot twee of drie knoppen.
- **Vogels voer en water geven.** Vernieuw bij vorst elke ochtend voor
  zonsopgang het voer en het water.

Het weer bepaalt welke dagen bruikbaar zijn. De KNMI-cijfers voor De Bilt tellen
in januari gemiddeld 12,0 dagen waarop het onder nul zakt. Op 2,6 dagen blijft
het de hele dag onder nul. In bevroren grond plant je niet, dus bewaar het
planten voor een dag waarop de spade erin gaat.

Kun je een boom met blote wortel niet meteen kwijt, dan kuil je hem tijdelijk
in: je legt de wortels in vochtige grond, drukt de grond aan en geeft water. Zo
drogen ze niet uit tot je kunt planten.

## Waarom kies je de plek niet op het januarilicht?

Omdat de schaduw in januari een andere is dan in de zomer. Een bladverliezende
boom staat nu kaal en laat licht door. In mei zit zijn kroon vol en geeft hij
schaduw.

Een plant in je ontwerp werpt daarom schaduw als kroon, in de maanden dat hij
blad draagt. Een wintergroene plant doet dat het hele jaar. De zonuren rekent
tuinontwerp.app uit voor 15 mei, en waarom juist die dag, lees je in
[zonuren in je tuin berekenen uit kadasterdata](https://tuinontwerp.app/nl/blog/in-60-seconden-je-zonuren-uitrekenen).

## Waar plant je een boom met blote wortel?

Een fruitboom hoort in de volle zon, met ruimte om zijn takken uit te laten
groeien. Welke plek zes uur haalt, hangt af van je perceel. In een rekenvoorbeeld met rijtjeshuizen houdt een plek drie meter achter het
huis maar ongeveer 2,0 uur over, omdat de schuttingen de lage zon wegnemen. Hoe
dat werkt, staat in
[tuin op het noorden: schaduwplanten per zonuur](https://tuinontwerp.app/nl/blog/tuin-ontwerpen-op-het-noorden).

Denk bij een nieuwe boom ook aan wat hij zelf straks doet. Wat je nu als dun
twijgje plant, groeit uit tot zijn volwassen maat. Zet hem op het plan van je
eigen tuin, en hij staat daar op de breedte van een volgroeide plant, tussen je terras, je
borders en de huizen eromheen. De schaduw van die kroon telt dan ook
mee.

Voor het planten zelf gelden twee dingen. Zet de wortels ongeveer 30 minuten in
water voor je plant. Planten kan van oktober tot april, zolang je de spade nog
in de grond krijgt.

## Snoeien in januari: welke plant wel, en welke niet?

Appel en peer snoei je nu, de hortensia niet. De wintersnoei van appel en peer
hoort in de rustperiode: na de bladval en voordat de knoppen uitlopen.

Neem per keer niet te veel weg. Snoei je harder dan de gewone 10 tot 20 procent,
dan groeien er veel rechtopgaande scheuten uit, de zogeheten waterloten.

Januari is ook het moment om die kroon te bekijken. Je ziet nu precies waar de
takken staan. In mei zit daar blad aan, en dat blad geeft schaduw. Zet je in de
buurt een nieuwe plant, kijk dan eerst wat die plek in het groeiseizoen krijgt.

De hortensia laat je met rust. Zijn uitgebloeide bollen beschermen de jonge
knoppen eronder tegen vorst. In het vroege voorjaar knip je de stengel terug tot
het eerste sterke paar knoppen onder de oude bloem.

Voor de plek van een hortensia verschillen de bronnen. De plantenlijst van de
app zet *Hydrangea macrophylla* op halfschaduw en schaduw. De Britse RHS noemt
volle zon en halfschaduw. Kies de band waarin beide elkaar vinden: halfschaduw.

Volle zon staat voor de hortensia niet in de plantenlijst van de app. Een
waarschuwing krijg je op zo'n plek niet: de app meldt alleen een plek die te
donker is. Een hortensia in de zon controleer je dus zelf.

## Structuur beoordelen: wat staat er in januari nog overeind?

Wat in januari overeind staat, is de vaste structuur van je tuin: de schutting,
de huizen eromheen en de wintergroene heesters. In het plan van je tuin tellen
die het hele jaar mee. Een schutting die je tekent, de gebouwen uit 3DBAG en
wintergroene planten geven in elk seizoen schaduw.

Buxus is daar het duidelijkste voorbeeld van. De app geeft hem blad in alle
twaalf maanden, een hoogte van 1,0 meter en een kroon van 1,0 meter breed.
Buxus past op elke plek: zon, halfschaduw en zelfs diepe schaduw. Staat hij in
de volle zon, dan vraagt hij grond die vochtig blijft, anders verbrandt het
blad.

Knippen doe je nu niet. Volgroeide buxus knip je in augustus, als de nieuwe
scheuten stevig zijn geworden. Gele bladpunten in de winter komen meestal door
de kou. Buxus is zeer giftig, vooral de schors en het blad, ook voor
honden, katten en paarden.

Loop in januari één keer door de tuin en let op die vaste lijnen. Waar staan de
bollen, de haag en de schutting? In een kale tuin zie je ze het scherpst.
Schrijf ze op, want daar komt je nieuwe beplanting omheen. Meer over licht in de
verschillende seizoenen vind je in
[de categorie seizoenen](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/seizoenen).

## Je januariklussen op een plan van je eigen tuin

Leg de klussen van deze maand op een plan van je eigen tuin. Typ je adres in het
adresveld onderaan deze pagina. Tuinontwerp.app zet je perceel op schaal neer,
uit het kadaster via PDOK, met de gebouwen uit 3DBAG eromheen. Daarop teken je
je terras en je borders, en zet je de fruitboom, de hortensia en de buxusbollen
op de plekken die je in januari hebt gekozen. Tekenen op je eigen perceel kost
niets.

Bij elke plant staat hoeveel zon die plek op 15 mei hoogstens krijgt. De bomen
en heggen van de buren zitten niet in die berekening, het weer ook niet. Het
getal is dus een bovengrens, en de maten kloppen op decimeters, niet op
centimeters. Zo zie je voor de eerste plantdag of de fruitboom op zijn plek
ruimte en licht genoeg heeft.

## Veelgestelde vragen

### Wat doe je in de tuin in januari?

Snoei appel en peer zolang de boom in rust is. Plant bomen en hagen met blote wortel, dus zonder pot of kluit, zolang de grond niet bevroren of drassig is. Laat de uitgebloeide bollen van de hortensia staan. Buxus knip je pas in augustus.

### Mag je een hortensia in januari snoeien?

Nee. Laat de uitgebloeide bollen de winter over staan, want ze beschermen de knoppen eronder tegen vorst. In het vroege voorjaar knip je terug tot het eerste sterke paar knoppen onder de oude bloem.

### Hoeveel zon heeft een fruitboom nodig?

Zes uur of meer directe zon. Een fruitboom hoort in de volle zon, en in de zonurenberekening van tuinontwerp.app begint volle zon bij zes uur. Zet de boom op het plan van je eigen tuin, tussen je terras, je borders en de gebouwen eromheen. Bij die plek zie je dan hoeveel zon hij op 15 mei hoogstens krijgt. Ontwerpen op je eigen perceel is gratis.

### Waarom rekent tuinontwerp.app niet met de zon in januari?

Omdat een kale boom in januari geen schaduw geeft die je tuin in de zomer wel krijgt. Het plan van je tuin rekent daarom met 15 mei, een dag waarop elke bladverliezende boom uit de plantenlijst van de app in blad staat. Zo zie je bij elke plant wat die plek krijgt in het seizoen waarin hij groeit.

## Bronnen

- [KNMI — De Bilt, langjarige gemiddelden, tijdvak 1991-2020](https://cdn.knmi.nl/knmi/map/page/klimatologie/klimaatatlas/tabel/stationsdata/klimtab_9120_260.pdf)
- [RHS — Apples and pears: winter pruning](https://www.rhs.org.uk/fruit/apples/winter-pruning)
- [RHS — Trees and shrubs: planting guide](https://www.rhs.org.uk/plants/types/trees/planting-trees-shrubs)
- [RHS — Hydrangea pruning guide](https://www.rhs.org.uk/plants/hydrangea/pruning-guide)
- [RHS — Hydrangea macrophylla](https://www.rhs.org.uk/plants/40792/hydrangea-macrophylla-%28h%29-hortensia-mophead-hydrangea/details)
- [RHS — Box, growing guide](https://www.rhs.org.uk/plants/box/growing-guide)
- [Gardeners' World — Plant nu een fruitboom met kale wortels](https://www.gardenersworldmagazine.nl/groene-school/tuinklussen/fruitboom-met-kale-wortels-planten/)
- [RHS — Wisteria pruning guide](https://www.rhs.org.uk/plants/wisteria/pruning-guide)
- [Vogelbescherming — Help vogels bij winterse omstandigheden](https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/help-vogels-bij-winterse-omstandigheden)
- [NDFF Verspreidingsatlas — Buxus sempervirens](https://www.verspreidingsatlas.nl/5171)
- [ASPCA Animal Poison Control — Boxwood](https://www.aspca.org/pet-care/animal-poison-control/toxic-and-non-toxic-plants/boxwood)

## Lees ook

- [Zonuren in je tuin berekenen uit kadasterdata](https://tuinontwerp.app/nl/blog/in-60-seconden-je-zonuren-uitrekenen) - Hoeveel uur directe zon krijgt elke plek in je tuin? Tuinontwerp.app tekent je perceel op schaal met de gebouwhoogtes uit 3DBAG, en rekent per plek uit hoeveel zon er op 15 mei hoogstens valt. (2026-09-06)
- [Tuin op het noorden: schaduwplanten per zonuur](https://tuinontwerp.app/nl/blog/tuin-ontwerpen-op-het-noorden) - Tuin op het noorden: in een rekenvoorbeeld met rijtjeshuizen krijgt de strook 1 m achter het huis 0 uur zon op 15 mei. Welke schaduwplanten daar passen, per zonuur. (2026-09-16)
- [Meer over seizoenen](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/seizoenen)