# Erfafscheiding regels: 1 meter landelijk, 2 meter lokaal

> De regels voor een erfafscheiding sinds de Omgevingswet: tot 1 meter mag landelijk zonder vergunning, de 2 meter achter je huis regelt je gemeente. Zo zoek je het op.

Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/blog/vergunningen-erfafscheiding-nl
Last updated: 2026-09-24

![Zijgrens van een achtertuin: een hoge donkere houten schutting met een klimroos, verderop een geschoren haag, en een klinkerpad langs een border met paarse bloeiers](https://tuinontwerp.app/images/blog/vergunningen-erfafscheiding-nl-2e2c77dc.webp)

Gepubliceerd: 2026-09-16

De regels voor een erfafscheiding staan op twee plekken. Het Besluit
bouwwerken leefomgeving maakt een schutting tot 1 meter landelijk
vergunningvrij. De 2 meter achter je voorgevel staat in het omgevingsplan, en
dat mag je gemeente aanpassen. Daar staan ook de tuinhuisregels: boven 3 meter
hangt de nokhoogte af van de afstand tot je perceelgrens.

Sinds 1 januari 2024 brengt de Omgevingswet de regels voor de fysieke
leefomgeving samen in één wet. Voor je tuin betekent dat twee bronnen: een
landelijk besluit dat voor iedereen gelijk is, en een omgevingsplan dat per
gemeente kan verschillen. Welke maat uit welke bron komt, bepaalt wie hem mag
veranderen.

## Welke erfafscheiding mag zonder vergunning?

Een erfafscheiding tot 1 meter mag overal zonder vergunning, behalve bij een
monument. Tot 2 meter mag ook, maar alleen achter de lijn langs de voorkant van
je huis. Die tweede regel staat niet in het landelijke besluit, maar in de bruidsschat:
het tijdelijke deel van het omgevingsplan.

| Situatie | Vergunning nodig? | Waar het staat |
| --- | --- | --- |
| Tot 1 meter hoog | Nee | Bbl, artikel 2.29 onder j |
| Tot 2 meter, achter de lijn langs de voorkant van je huis | Nee, zolang je gemeente de bruidsschat niet anders heeft geregeld | Omgevingsplan, artikel 22.27 onder f |
| Tussen 1 en 2 meter, vóór die lijn | Niet vergunningvrij onder de bruidsschat | Omgevingsplan |
| Hoger dan 2 meter | Een bouwmelding voor het technische deel, en het omgevingsplan beslist over de rest | Bbl, artikel 2.18 |
| Bij een monument of voorbeschermd monument | Niet vergunningvrij | Bbl, artikel 2.30, en bruidsschat, artikel 22.28 |

De 2-meterregel heeft drie voorwaarden. De schutting is niet hoger
dan 2 meter. Hij staat op een erf waar al een hoofdgebouw staat waar hij bij
hoort. En hij staat achter de lijn die langs de voorkant van dat hoofdgebouw
loopt, en vanaf daar evenwijdig aan het openbaar toegankelijk gebied ernaast.

Voor een tussenwoning is de voorgevel die lijn. Op een hoekperceel is het
anders. Medio 2024 kwam er een Vangnetregeling, en sindsdien gaat de lijn langs de voorgevel en daarna langs
de zijgevel mee de hoek om. De zijtuin tussen je zijgevel en de straat ligt dan
vóór de lijn, en daar geldt de 2 meter dus niet.

Vergunningvrij betekent niet dat alles mag. Een schutting moet ook voldoen aan
de bouwregels van je gemeente. Staat hij precies op de erfgrens,
dan is hij van jou en je buur samen. Overleg dus voordat je bouwt.

## Hoe hoog mag een tuinhuis zonder vergunning?

Verder dan 4 meter van het oorspronkelijke huis mag een tuinhuis altijd 3 meter
hoog zijn. Hoger kan tot 5 meter, maar alleen met een schuin dak
en een nok die op afstand van je perceelgrens blijft. Binnen 4 meter van het
huis ligt de grens lager. Het tuinhuis komt dan niet boven 5 meter, niet boven
0,3 meter boven de vloer van de tweede bouwlaag en niet boven het huis zelf.
Die hoogteregels staan in artikel 22.36 van de bruidsschat. Artikel 22.27 zegt
daarnaast waar het tuinhuis mag staan.

De ruimtelijke voorwaarden uit artikel 22.27 zijn deze. Het tuinhuis staat op de
grond, in het achtererfgebied: het deel van je erf vanaf 1 meter achter de
voorkant van het huis. Van openbaar toegankelijk gebied
blijft het meer dan 1 meter af, en het is niet hoger dan 5 meter. Er is geen verblijfsgebied op de tweede
bouwlaag en geen dakterras of balkon.

Wil je hoger dan 3 meter, dan gelden drie extra eisen. Het dak heeft twee of
meer schuine dakvlakken met een helling van hoogstens 55 graden. De dakvoet
ligt niet hoger dan 3 meter. En de nok blijft onder deze formule:

**maximale nokhoogte = (afstand van de nok tot de perceelsgrens × 0,47) + 3 meter**

Een rekenvoorbeeld: een nok op 3 meter van de grens mag 4,41 meter hoog zijn. Staat de nok op 1 meter van de grens, dan komt dezelfde formule uit
op 3,47 meter. De bovengrens van 5 meter geldt altijd.

Daarnaast telt de oppervlakte van alle bijgebouwen en aanbouwen samen. De maat
daarvoor is het bebouwingsgebied: het achtererfgebied plus de grond onder de
aanbouwen aan het huis.

| Bebouwingsgebied | Maximaal aan bijbehorende bouwwerken |
| --- | --- |
| Tot en met 100 m² | 50% van het bebouwingsgebied |
| Meer dan 100 m², tot en met 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| Meer dan 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², samen hoogstens 150 m² |

Heb je al een aanbouw, dan gaat die van het maximum af. Bij een bebouwingsgebied
van 80 m² mag je in totaal 40 m² bebouwen.

Voor de nokformule heb je één maat nodig die niet op je bouwtekening staat: de
afstand tot je perceelgrens. Op een plan van je eigen perceel in tuinontwerp.app
staat die grens klaar zodra je je adres invoert, en zet je het tuinhuis er op
schaal bij.

## Wijkt jouw gemeente af van de landelijke regels?

Dat kan, maar de landelijke ondergrens blijft staan. De bouwwerken uit artikel
2.29 van het Bbl blijven vergunningvrij, dus ook de erfafscheiding tot 1 meter.
De gemeente kan wel de regels van de bruidsschat in het omgevingsplan wijzigen,
en daarmee de 2 meter voor schuttingen en de regels voor tuinhuizen.

Wat jouw gemeente heeft gewijzigd, staat in geen enkele landelijke tabel. Je
leest het alleen in het omgevingsplan voor jouw plek. Een tabel met 2 meter op
een andere website zegt dus niets over jouw straat.

Ook oude bestemmingsplannen tellen nog mee. Ze zijn juridisch onderdeel
geworden van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Gemeenten
hebben tot 1 januari 2032 om ze te verwerken. Tot die tijd kan een regel voor
jouw straat dus in een oud bestemmingsplan staan, en niet in een nieuw
document.

Zo zoek je het op in het Omgevingsloket:

1. Open Regels op de kaart en kies de plek van je tuin op de kaart.
2. Open het omgevingsplan van je gemeente en zoek op "erfafscheiding" en
   "bijbehorend bouwwerk".
3. Kijk ook bij de bestemmingsplannen die op die plek nog gelden.
4. Check daarna in het Omgevingsloket of je voor je eigen plan een vergunning
   of een melding nodig hebt.

Vind je in het omgevingsplan niets dat afwijkt, dan gelden de standaardregels
uit de bruidsschat. Twijfel je over een hoekperceel of een monument, vraag het
dan aan je gemeente voordat je bestelt.

## Waar ligt de perceelgrens waar die maten van uitgaan?

Op de kadastrale kaart, met een marge. Het Kadaster geeft per grens aan hoe
nauwkeurig de getekende lijn is. Hoe dat werkt en hoe je je perceel zelf opvraagt,
staat in [kadaster perceel ophalen via PDOK](https://tuinontwerp.app/nl/blog/kavel-importeren-via-pdok).
Voor de regels hierboven betekent het dit: de kaartgrens is goed genoeg om je
tuin in te delen, maar niet om een schutting precies op de grens te zetten.

De marge telt vooral bij de nokformule. In die formule kost elke 10 centimeter
minder afstand bijna 5 centimeter nokhoogte. Bij een grens met label D, met een
marge van 40 centimeter, is dat bijna 19 centimeter. Plan je nok dus met ruimte. Kies je voor een tuinhuis van 3 meter of
lager, dan speelt de afstand tot de grens in de formule geen rol.

Naast de bouwregels geldt het burenrecht, en dat rekent ook vanaf de grens.
Artikel 5:42 van het Burgerlijk Wetboek zet een boom minstens twee meter van de
grens, gemeten vanaf het midden van de stam. Voor heesters en
heggen is dat een halve meter. Een verordening of plaatselijke gewoonte kan een
kleinere afstand toestaan, en met toestemming van je buur mag het ook dichterbij.

Een heg die niet hoger wordt dan de scheidsmuur tussen de erven, kan je buur op
grond van hetzelfde artikel niet laten weghalen. Wil je een groene erfafscheiding
tot op de grens, maak dan afspraken met je buur op papier.

## Je schutting en tuinhuis intekenen op je eigen perceel

Tuinontwerp.app zet je perceel op schaal neer, met de grens zoals het Kadaster
hem via PDOK levert en de gebouwen uit de BAG met hun hoogtes uit 3DBAG
eromheen. Daarop teken je je schutting langs die lijn, zet je het tuinhuis op de
plek die je kiest en richt je de rest in met terras, borders en planten. Een
getekende schutting telt in de app standaard als 1,8 meter hoog, een berging
als 2,5 meter. De erfgrens zelf rekent de app altijd mee als wand van 1,8 meter.

Die hoogtes zijn rekenwaarden voor de schaduw. De app toetst geen
vergunningsregels en leest je omgevingsplan niet. Wat een schutting aan zon kost
in een smalle tuin, staat in
[tuin op het noorden: schaduwplanten per zonuur](https://tuinontwerp.app/nl/blog/tuin-ontwerpen-op-het-noorden).
Meer over het indelen van je tuin vind je in
[de categorie tuinontwerp](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/tuinontwerp).

Je perceel laden en er je schutting op tekenen kost niets. Begin bij het
adresveld onderaan deze pagina. Haal de maten voor je schutting en tuinhuis uit
Regels op de kaart, en teken ze daarna op je eigen perceel.

## Veelgestelde vragen

### Hoe hoog mag een schutting zonder vergunning?

Tot 1 meter mag landelijk zonder vergunning. Dat staat in artikel 2.29 van het Besluit bouwwerken leefomgeving, de landelijke bouwregels. Tot 2 meter mag in de standaardregels van het omgevingsplan, het plan met de lokale regels van je gemeente, als de schutting achter de lijn langs de voorkant van je huis staat. Je gemeente kan die tweede regel aanpassen. Kijk dus in Regels op de kaart, de kaart met de regels per plek in het Omgevingsloket, voor je eigen adres.

### Heb ik een vergunning nodig voor een tuinhuis?

Niet als je binnen de standaardregels blijft. Een tuinhuis in het achtererfgebied, het deel van je erf vanaf 1 meter achter de voorkant van je huis, mag verder dan 4 meter van het oorspronkelijke hoofdgebouw altijd 3 meter hoog zijn. Hoger mag met een schuin dak tot hoogstens 5 meter, begrensd door de afstand van de nok tot de perceelsgrens. Je gemeente kan die regels in haar omgevingsplan aanpassen.

### Waar vind ik de perceelgrens waar de regels van uitgaan?

Op de kadastrale kaart. Tuinontwerp.app zet die lijn op een plan van je eigen perceel zodra je je adres invoert, en je kavel laden kost niets. De app haalt de grens via PDOK bij het Kadaster, zonder het kwaliteitslabel dat zegt hoe nauwkeurig de lijn is; dat label zoek je zelf op bij het Kadaster. Wil je een schutting precies op de grens, laat de grens dan eerst in het terrein vaststellen. Je indeling teken je daarna in de app op je eigen perceel.

### Mag ik een heg direct op de erfgrens planten?

Meestal niet. Artikel 5:42 van het Burgerlijk Wetboek zet een heg minstens een halve meter van de grens en een boom minstens twee meter, tenzij een verordening of plaatselijke gewoonte minder toestaat. Blijft de heg lager dan de scheidsmuur tussen de erven, dan kan je buur zich er niet tegen verzetten.

## Bronnen

- [Informatiepunt Leefomgeving — Vergunningvrije erf- en perceelafscheidingen](https://iplo.nl/thema/bouw/bouwen-vergunning-melding/erfafscheiding/)
- [Informatiepunt Leefomgeving — Vergunningvrije bijbehorende bouwwerken](https://iplo.nl/thema/bouw/bouwen-vergunning-melding/bijbehorende-bouwwerken/)
- [Informatiepunt Leefomgeving — Stappenplan vergunningvrij bouwen bijbehorende bouwwerken](https://iplo.nl/thema/bouw/bouwen-vergunning-melding/bijbehorende-bouwwerken/stappenplan-bepaling-vergunningvrij-bouwen/)
- [Informatiepunt Leefomgeving — Vergunningvrij bouwen: van Wabo naar Omgevingswet](https://iplo.nl/thema/ruimtelijke-ontwikkelingen/ruimtelijk-bouwen/vergunningvrij-bouwen/)
- [Informatiepunt Leefomgeving — Regels op de kaart in het Omgevingsloket](https://iplo.nl/digitaal-stelsel/omgevingsloket/regels-kaart/)
- [Rijksoverheid — Omgevingswet](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/omgevingswet)
- [Omgevingsloket — Regels op de kaart](https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/)
- [BG.legal — Erfafscheidingen onder de Omgevingswet: de bruidsschat en de vangnetregeling](https://bg.legal/erfafscheidingen-onder-de-omgevingswet-de-bruidsschat-en-de-vangnetregeling/)
- [Kadaster — Kadastrale kaart en kwaliteitslabels](https://www.kadaster.nl/zakelijk/producten/eigendom/kadastrale-kaart)
- [Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 42](https://wetten.overheid.nl/BWBR0005288/2024-01-01#Boek5_Titeldeel4_Artikel42)

## Lees ook

- [Kadaster perceel ophalen via PDOK, stap voor stap](https://tuinontwerp.app/nl/blog/kavel-importeren-via-pdok) - Zo haal je je perceel uit de kadastrale kaart via PDOK: van adres naar punt naar perceel, met de letterlijke antwoorden voor één adres. Plus hoe nauwkeurig die grens is: 10 tot 80 cm. (2026-09-16)
- [Tuinarchitect kosten of zelf een tuinplan maken?](https://tuinontwerp.app/nl/blog/tuinplan-vs-tuinarchitect) - Wat kost een tuinarchitect? Gemiddeld 60 tot 90 euro per uur. Vergelijk kosten, doorlooptijd en opgeleverd document, en zie wat je zelf op je eigen perceel kunt doen. (2026-09-09)
- [Beplantingsplan maken: van zonuren en grond naar soorten](https://tuinontwerp.app/nl/blog/beplantingsplan-maken) - Een beplantingsplan maak je per vak: eerst de zonuren, dan de grondsoort met bodemkaart en rolproef, en pas dan de soorten. Met een voorbeeld van zes vaste planten. (2026-09-15)
- [Meer over tuinontwerp](https://tuinontwerp.app/nl/blog/categorie/tuinontwerp)