Tuinontwerp in Achtkarspelen: zon, schaduw en bodem

Achtkarspelen ligt in Fryslân op 53,20 graden noorderbreedte. Op 21 december staat de zon daar om 12:33 op haar hoogst, 13,4 graden boven de horizon, en reikt de schaduw van een huis van 6 meter 25,3 meter ver. KNMI-station Lauwersoog meet gemiddeld 1.787 uur zon per jaar.

Zon en schaduw in Achtkarspelen

Berekend voor het midden van Achtkarspelen, op 53,20 graden noorderbreedte, in Nederlandse tijd. Zonhoogte en schaduw gelden voor het moment dat de zon het hoogst staat; de schaduw is die van een huis van 6 meter hoog op vlakke grond.
Dag	Zon op	Zon onder	Daglicht	Zonhoogte	Schaduw
21 maart	06:35	18:50	12 u 15 min	37,1°	7,9 m
15 mei	05:36	21:28	15 u 52 min	55,7°	4,1 m
21 juni	05:08	22:06	16 u 59 min	60,2°	3,4 m
21 september	07:19	19:36	12 u 17 min	37,4°	7,9 m
21 december	08:47	16:19	7 u 32 min	13,4°	25,3 m

Zonuren per maand bij KNMI Lauwersoog

Gemiddeld aantal uren zon per maand, 1991 tot en met 2020, berekend uit de dagwaarden van KNMI-station Lauwersoog op 24 kilometer van Achtkarspelen.
Maand	Uren zon
januari	63
februari	92
maart	154
april	202
mei	233
juni	213
juli	221
augustus	207
september	157
oktober	120
november	67
december	58

Hoe hoog de zon in Achtkarspelen komt

Van de 342 gemeenten van Nederland staat Achtkarspelen op plaats 331, geteld van zuid naar noord. Op 21 december reikt de middagschaduw van een huis van 6 meter in Achtkarspelen 2,0 meter verder dan in De Bilt, waar die 23,3 meter is. Op 21 juni klimt de zon in Achtkarspelen tot 60,2 graden en is dezelfde schaduw nog 3,4 meter.

De langste dag duurt in Achtkarspelen 16 uur en 59 minuten, van 05:08 tot 22:06. Op de kortste dag is het 7 uur en 32 minuten licht, van 08:47 tot 16:19, en staat de zon om 12:33 op haar hoogst.

Zonuren in Achtkarspelen door het jaar

Het dichtstbijzijnde KNMI-station met dertig jaar zonmetingen is Lauwersoog, op 24 kilometer van het midden van Achtkarspelen. Op die afstand zijn de cijfers een benadering voor Achtkarspelen: het station meet het weer van de streek, niet van de straat.

Tussen 1991 en 2020 scheen de zon bij Lauwersoog gemiddeld 1.787 uur per jaar. Dat is 19 uur meer dan het gemiddelde van de 28 stations met een volledige reeks (1.768 uur); Lauwersoog staat op plaats 10 van 28.

De zonnigste maand is mei met 233 uur, de donkerste december met 58 uur. In mei schijnt de zon er 4,0 keer zo lang als in december. Van april tot en met september valt 69% van alle zonuren van het jaar bij Lauwersoog.

De bodem in Achtkarspelen

Volgens de bodemkaart van de BRO bestaat de grond in Achtkarspelen, voor zover die in kaart is gebracht, vooral uit podzolgronden (56%). Daarna komen zeekleigronden (19%).

Met 63% zandgrond zakt regenwater in Achtkarspelen snel weg en spoelen voedingsstoffen uit; compost of bladaarde helpt zand om vocht vast te houden. De kaart beschrijft 95% van Achtkarspelen; de rest is bebouwing of water. De bodemeenheid die in Achtkarspelen het meest voorkomt, is laarpodzolgronden; lemig fijn zand (48%).

Wat dit betekent voor een tuin in Achtkarspelen

Ligt je tuin op het zuiden, dan valt de middagschaduw van een huis van 6 meter op 21 december tot 25,3 meter de tuin in; een terras of border verder weg krijgt rond 12:33 nog zon. Op 15 mei is diezelfde schaduw in Achtkarspelen nog 4,1 meter, dus in het groeiseizoen krijgt een zuidtuin vanaf 4,1 meter van de gevel middagzon. Hoeveel uur zon een plek in jouw tuin krijgt, hangt ook af van de huizen, schuttingen en bomen eromheen; het ontwerpprogramma rekent dat uit voor je eigen perceel in Achtkarspelen.

Ontwerp je tuin in Achtkarspelen op je eigen perceel

Welke kant ligt jouw tuin op?

De voorbeeldpagina's rekenen per windrichting uit hoeveel zon een rijtjestuin krijgt, op 52 graden noorderbreedte; Achtkarspelen ligt op 53,20 graden.

Zonuren berekenen voor een plek

Planten kiezen in Achtkarspelen

De plantengids zet bij elke plant hoeveel uur zon hij nodig heeft; leg dat naast de schaduw in de tabel en de 1.787 zonuren van Lauwersoog.

Planten met hun standplaats

Gemeenten in de buurt van Achtkarspelen

Alle gemeenten

Bronnen

Gemeente, middelpunt en inwonertal: CBS, Gebiedsindelingen en StatLine 2026 (CC BY 4.0). Zonuren: KNMI, dagwaarden 1991-2020 van station Lauwersoog (CC0). Bodem: BRO Bodemkaart 1:50.000 via PDOK (CC0). Zonnestand en schaduw: berekend met suncalc.