Tuinontwerp in De Fryske Marren: zon, schaduw en bodem

Hoe hoog de zon in De Fryske Marren komt

Van de 342 gemeenten van Nederland staat De Fryske Marren op plaats 310, geteld van zuid naar noord. Op 21 december reikt de middagschaduw van een huis van 6 meter in De Fryske Marren 1,4 meter verder dan in De Bilt, waar die 23,3 meter is. Op 21 juni klimt de zon in De Fryske Marren tot 60,5 graden en is dezelfde schaduw nog 3,4 meter.

De langste dag duurt in De Fryske Marren 16 uur en 55 minuten, van 05:11 tot 22:06. Op de kortste dag is het 7 uur en 35 minuten licht, van 08:47 tot 16:22, en staat de zon om 12:35 op haar hoogst.

Zonuren in De Fryske Marren door het jaar

Het dichtstbijzijnde KNMI-station met dertig jaar zonmetingen is Marknesse, op 24 kilometer van het midden van De Fryske Marren. Op die afstand zijn de cijfers een benadering voor De Fryske Marren: het station meet het weer van de streek, niet van de straat.

Tussen 1991 en 2020 scheen de zon bij Marknesse gemiddeld 1.798 uur per jaar. Dat is 30 uur meer dan het gemiddelde van de 28 stations met een volledige reeks (1.768 uur); Marknesse staat op plaats 8 van 28.

De zonnigste maand is mei met 227 uur, de donkerste december met 61 uur. In mei schijnt de zon er 3,7 keer zo lang als in december. Van april tot en met september valt 68% van alle zonuren van het jaar bij Marknesse.

De bodem in De Fryske Marren

Volgens de bodemkaart van de BRO bestaat de grond in De Fryske Marren, voor zover die in kaart is gebracht, vooral uit veengronden (46%). Daarna komen podzolgronden (27%).

Met 66% veengrond is de bodem in De Fryske Marren nat en zuur; veen klinkt in als het droogvalt, waardoor paden en terrassen na jaren verzakken. De kaart beschrijft 84% van De Fryske Marren; de rest is bebouwing of water. De bodemeenheid die in De Fryske Marren het meest voorkomt, is veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand (15%).

Wat dit betekent voor een tuin in De Fryske Marren

Ligt je tuin op het zuiden, dan valt de middagschaduw van een huis van 6 meter op 21 december tot 24,7 meter de tuin in; een terras of border verder weg krijgt rond 12:35 nog zon. Op 15 mei is diezelfde schaduw in De Fryske Marren nog 4,0 meter, dus in het groeiseizoen krijgt een zuidtuin vanaf 4,0 meter van de gevel middagzon. Hoeveel uur zon een plek in jouw tuin krijgt, hangt ook af van de huizen, schuttingen en bomen eromheen; het ontwerpprogramma rekent dat uit voor je eigen perceel in De Fryske Marren.

Welke kant ligt jouw tuin op?

De voorbeeldpagina's rekenen per windrichting uit hoeveel zon een rijtjestuin krijgt, op 52 graden noorderbreedte; De Fryske Marren ligt op 52,91 graden.

• Tuin op het noorden
• Tuin op het noordoosten
• Tuin op het oosten
• Tuin op het zuidoosten
• Tuin op het zuiden
• Tuin op het zuidwesten
• Tuin op het westen
• Tuin op het noordwesten

Planten kiezen in De Fryske Marren

De plantengids zet bij elke plant hoeveel uur zon hij nodig heeft; leg dat naast de schaduw in de tabel en de 1.798 zonuren van Marknesse.

Gemeenten in de buurt van De Fryske Marren

• Heerenveen
• Weststellingwerf
• Súdwest-Fryslân
• Noordoostpolder