# Tuinontwerp in Leeuwarden: zon, schaduw en bodem

> Zon en schaduw in Leeuwarden op vijf dagen van het jaar, de zonuren per maand van KNMI-station Leeuwarden Airport en de bodem volgens de BRO-bodemkaart.

Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/leeuwarden

Leeuwarden ligt in Fryslân op 53,15 graden noorderbreedte. Op 21 december staat de zon daar om 12:34 op haar hoogst, 13,4 graden boven de horizon, en reikt de schaduw van een huis van 6 meter 25,2 meter ver. KNMI-station Leeuwarden Airport meet gemiddeld 1.789 uur zon per jaar.

## Zon en schaduw in Leeuwarden

Berekend voor het midden van Leeuwarden, op 53,15 graden noorderbreedte, in Nederlandse tijd. Zonhoogte en schaduw gelden voor het moment dat de zon het hoogst staat; de schaduw is die van een huis van 6 meter hoog op vlakke grond.

| Dag | Zon op | Zon onder | Daglicht | Zonhoogte | Schaduw |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 21 maart | 06:37 | 18:51 | 12 u 15 min | 37,2° | 7,9 m |
| 15 mei | 05:38 | 21:29 | 15 u 51 min | 55,8° | 4,1 m |
| 21 juni | 05:09 | 22:07 | 16 u 58 min | 60,3° | 3,4 m |
| 21 september | 07:20 | 19:38 | 12 u 17 min | 37,4° | 7,8 m |
| 21 december | 08:48 | 16:20 | 7 u 32 min | 13,4° | 25,2 m |

Gemiddeld aantal uren zon per maand, 1991 tot en met 2020, berekend uit de dagwaarden van KNMI-station Leeuwarden Airport op 9 kilometer van Leeuwarden.

| Maand | Uren zon |
| --- | --- |
| januari | 68 |
| februari | 94 |
| maart | 150 |
| april | 201 |
| mei | 232 |
| juni | 209 |
| juli | 226 |
| augustus | 207 |
| september | 156 |
| oktober | 118 |
| november | 67 |
| december | 61 |

## Hoe hoog de zon in Leeuwarden komt

Van de 342 gemeenten van Nederland staat Leeuwarden op plaats 326, geteld van zuid naar noord. Op 21 december reikt de middagschaduw van een huis van 6 meter in Leeuwarden 1,9 meter verder dan in De Bilt, waar die 23,3 meter is. Op 21 juni klimt de zon in Leeuwarden tot 60,3 graden en is dezelfde schaduw nog 3,4 meter.

De langste dag duurt in Leeuwarden 16 uur en 58 minuten, van 05:09 tot 22:07. Op de kortste dag is het 7 uur en 32 minuten licht, van 08:48 tot 16:20, en staat de zon om 12:34 op haar hoogst.

## Zonuren in Leeuwarden door het jaar

Het dichtstbijzijnde KNMI-station met dertig jaar zonmetingen is Leeuwarden Airport, op 9 kilometer van het midden van Leeuwarden. Zo dichtbij zijn de metingen van Leeuwarden Airport de beste maat voor de zon in Leeuwarden.

Tussen 1991 en 2020 scheen de zon bij Leeuwarden Airport gemiddeld 1.789 uur per jaar. Dat is 21 uur meer dan het gemiddelde van de 28 stations met een volledige reeks (1.768 uur); Leeuwarden Airport staat op plaats 9 van 28.

De zonnigste maand is mei met 232 uur, de donkerste december met 61 uur. In mei schijnt de zon er 3,8 keer zo lang als in december. Van april tot en met september valt 69% van alle zonuren van het jaar bij Leeuwarden Airport.

## De bodem in Leeuwarden

Volgens de bodemkaart van de BRO bestaat de grond in Leeuwarden, voor zover die in kaart is gebracht, vooral uit zeekleigronden (86%). Daarna komen veengronden (12%).

Met 86% kleigrond houdt de bodem in Leeuwarden water en voeding goed vast; na regen blijft klei lang nat en in een droge zomer scheurt hij open. De kaart beschrijft 86% van Leeuwarden; de rest is bebouwing of water. De bodemeenheid die in Leeuwarden het meest voorkomt, is kalkrijke poldervaaggronden; zware klei, profielverloop 5 (15%).

## Wat dit betekent voor een tuin in Leeuwarden

Ligt je tuin op het zuiden, dan valt de middagschaduw van een huis van 6 meter op 21 december tot 25,2 meter de tuin in; een terras of border verder weg krijgt rond 12:34 nog zon. Op 15 mei is diezelfde schaduw in Leeuwarden nog 4,1 meter, dus in het groeiseizoen krijgt een zuidtuin vanaf 4,1 meter van de gevel middagzon. Hoeveel uur zon een plek in jouw tuin krijgt, hangt ook af van de huizen, schuttingen en bomen eromheen; het ontwerpprogramma rekent dat uit voor je eigen perceel in Leeuwarden.

## Welke kant ligt jouw tuin op?

De voorbeeldpagina's rekenen per windrichting uit hoeveel zon een rijtjestuin krijgt, op 52 graden noorderbreedte; Leeuwarden ligt op 53,15 graden.

- [Tuin op het noorden](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noorden)
- [Tuin op het noordoosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noordoosten)
- [Tuin op het oosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-oosten)
- [Tuin op het zuidoosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuidoosten)
- [Tuin op het zuiden](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuiden)
- [Tuin op het zuidwesten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuidwesten)
- [Tuin op het westen](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-westen)
- [Tuin op het noordwesten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noordwesten)

[Zonuren berekenen voor een plek](https://tuinontwerp.app/nl/zon/zonuren-berekenen)

## Planten kiezen in Leeuwarden

De plantengids zet bij elke plant hoeveel uur zon hij nodig heeft; leg dat naast de schaduw in de tabel en de 1.789 zonuren van Leeuwarden Airport.

## Gemeenten in de buurt van Leeuwarden

- [Tytsjerksteradiel](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/tytsjerksteradiel)
- [Waadhoeke](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/waadhoeke)
- [Smallingerland](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/smallingerland)
- [Dantumadiel](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/dantumadiel)
- [Súdwest-Fryslân](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/sudwest-fryslan)
- [Harlingen](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/harlingen)

## Bronnen

Gemeente, middelpunt en inwonertal: CBS, Gebiedsindelingen en StatLine 2026 (CC BY 4.0). Zonuren: KNMI, dagwaarden 1991-2020 van station Leeuwarden Airport (CC0). Bodem: BRO Bodemkaart 1:50.000 via PDOK (CC0). Zonnestand en schaduw: berekend met suncalc.

## Zie ook

- [Alle gemeenten](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp)