Tuinontwerp in Leiden: zon, schaduw en bodem
Leiden ligt in Zuid-Holland op 52,15 graden noorderbreedte. Op 21 december staat de zon daar om 12:40 op haar hoogst, 14,4 graden boven de horizon, en reikt de schaduw van een huis van 6 meter 23,3 meter ver. KNMI-station Valkenburg meet gemiddeld 1.823 uur zon per jaar.
Zon en schaduw in Leiden
| Dag | Zon op | Zon onder | Daglicht | Zonhoogte | Schaduw |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 maart | 06:42 | 18:56 | 12 u 14 min | 38,2° | 7,6 m |
| 15 mei | 05:47 | 21:30 | 15 u 42 min | 56,8° | 3,9 m |
| 21 juni | 05:20 | 22:06 | 16 u 46 min | 61,3° | 3,3 m |
| 21 september | 07:26 | 19:43 | 12 u 17 min | 38,4° | 7,6 m |
| 21 december | 08:48 | 16:31 | 7 u 43 min | 14,4° | 23,3 m |
Zonuren per maand bij KNMI Valkenburg
| Maand | Uren zon |
|---|---|
| januari | 73 |
| februari | 94 |
| maart | 151 |
| april | 204 |
| mei | 236 |
| juni | 228 |
| juli | 232 |
| augustus | 210 |
| september | 156 |
| oktober | 117 |
| november | 65 |
| december | 57 |
Hoe hoog de zon in Leiden komt
Van de 342 gemeenten van Nederland staat Leiden op plaats 197, geteld van zuid naar noord. Op 21 december is de middagschaduw van een huis van 6 meter in Leiden met 23,3 meter even lang als in De Bilt. Op 21 juni klimt de zon in Leiden tot 61,3 graden en is dezelfde schaduw nog 3,3 meter.
De langste dag duurt in Leiden 16 uur en 46 minuten, van 05:20 tot 22:06. Op de kortste dag is het 7 uur en 43 minuten licht, van 08:48 tot 16:31, en staat de zon om 12:40 op haar hoogst.
Zonuren in Leiden door het jaar
Het dichtstbijzijnde KNMI-station met dertig jaar zonmetingen is Valkenburg, op 4 kilometer van het midden van Leiden. Zo dichtbij zijn de metingen van Valkenburg de beste maat voor de zon in Leiden.
Tussen 1991 en 2020 scheen de zon bij Valkenburg gemiddeld 1.823 uur per jaar. Dat is 55 uur meer dan het gemiddelde van de 28 stations met een volledige reeks (1.768 uur); Valkenburg staat op plaats 7 van 28.
De zonnigste maand is mei met 236 uur, de donkerste december met 57 uur. In mei schijnt de zon er 4,1 keer zo lang als in december. Van april tot en met september valt 69% van alle zonuren van het jaar bij Valkenburg.
De bodem in Leiden
Volgens de bodemkaart van de BRO bestaat de grond in Leiden, voor zover die in kaart is gebracht, vooral uit zeekleigronden (80%). Daarna komen veengronden (20%).
Met 80% kleigrond houdt de bodem in Leiden water en voeding goed vast; na regen blijft klei lang nat en in een droge zomer scheurt hij open. De kaart beschrijft 32% van Leiden, want bebouwing en water staan er niet op; in de bebouwde kom laat een spade grond zien of je tuin op de oorspronkelijke bodem ligt of op opgebrachte grond. De bodemeenheid die in Leiden het meest voorkomt, is kalkarme poldervaaggronden; zavel, profielverloop 3, of 3 en 4, of 4 (21%).
Wat dit betekent voor een tuin in Leiden
Ligt je tuin op het zuiden, dan valt de middagschaduw van een huis van 6 meter op 21 december tot 23,3 meter de tuin in; een terras of border verder weg krijgt rond 12:40 nog zon. Op 15 mei is diezelfde schaduw in Leiden nog 3,9 meter, dus in het groeiseizoen krijgt een zuidtuin vanaf 3,9 meter van de gevel middagzon. Hoeveel uur zon een plek in jouw tuin krijgt, hangt ook af van de huizen, schuttingen en bomen eromheen; het ontwerpprogramma rekent dat uit voor je eigen perceel in Leiden.
Ontwerp je tuin in Leiden op je eigen perceelWelke kant ligt jouw tuin op?
De voorbeeldpagina's rekenen per windrichting uit hoeveel zon een rijtjestuin krijgt, op 52 graden noorderbreedte; Leiden ligt op 52,15 graden.
- Tuin op het noorden
- Tuin op het noordoosten
- Tuin op het oosten
- Tuin op het zuidoosten
- Tuin op het zuiden
- Tuin op het zuidwesten
- Tuin op het westen
- Tuin op het noordwesten
Planten kiezen in Leiden
De plantengids zet bij elke plant hoeveel uur zon hij nodig heeft; leg dat naast de schaduw in de tabel en de 1.823 zonuren van Valkenburg.
Planten met hun standplaatsGemeenten in de buurt van Leiden
Alle gemeentenBronnen
Gemeente, middelpunt en inwonertal: CBS, Gebiedsindelingen en StatLine 2026 (CC BY 4.0). Zonuren: KNMI, dagwaarden 1991-2020 van station Valkenburg (CC0). Bodem: BRO Bodemkaart 1:50.000 via PDOK (CC0). Zonnestand en schaduw: berekend met suncalc.