# Tuinontwerp in Súdwest-Fryslân: zon, schaduw en bodem > Zon en schaduw in Súdwest-Fryslân op vijf dagen van het jaar, de zonuren per maand van KNMI-station Stavoren en de bodem volgens de BRO-bodemkaart. Canonical: https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/sudwest-fryslan Súdwest-Fryslân ligt in Fryslân op 53,03 graden noorderbreedte. Op 21 december staat de zon daar om 12:35 op haar hoogst, 13,5 graden boven de horizon, en reikt de schaduw van een huis van 6 meter 24,9 meter ver. KNMI-station Stavoren meet gemiddeld 1.889 uur zon per jaar. ## Zon en schaduw in Súdwest-Fryslân Berekend voor het midden van Súdwest-Fryslân, op 53,03 graden noorderbreedte, in Nederlandse tijd. Zonhoogte en schaduw gelden voor het moment dat de zon het hoogst staat; de schaduw is die van een huis van 6 meter hoog op vlakke grond. | Dag | Zon op | Zon onder | Daglicht | Zonhoogte | Schaduw | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | 21 maart | 06:38 | 18:52 | 12 u 15 min | 37,3° | 7,9 m | | 15 mei | 05:39 | 21:29 | 15 u 50 min | 55,9° | 4,1 m | | 21 juni | 05:11 | 22:07 | 16 u 56 min | 60,4° | 3,4 m | | 21 september | 07:21 | 19:38 | 12 u 17 min | 37,6° | 7,8 m | | 21 december | 08:49 | 16:22 | 7 u 33 min | 13,5° | 24,9 m | Gemiddeld aantal uren zon per maand, 1991 tot en met 2020, berekend uit de dagwaarden van KNMI-station Stavoren op 19 kilometer van Súdwest-Fryslân. | Maand | Uren zon | | --- | --- | | januari | 73 | | februari | 100 | | maart | 156 | | april | 214 | | mei | 242 | | juni | 230 | | juli | 237 | | augustus | 217 | | september | 165 | | oktober | 124 | | november | 69 | | december | 63 | ## Hoe hoog de zon in Súdwest-Fryslân komt Van de 342 gemeenten van Nederland staat Súdwest-Fryslân op plaats 318, geteld van zuid naar noord. Op 21 december reikt de middagschaduw van een huis van 6 meter in Súdwest-Fryslân 1,7 meter verder dan in De Bilt, waar die 23,3 meter is. Op 21 juni klimt de zon in Súdwest-Fryslân tot 60,4 graden en is dezelfde schaduw nog 3,4 meter. De langste dag duurt in Súdwest-Fryslân 16 uur en 56 minuten, van 05:11 tot 22:07. Op de kortste dag is het 7 uur en 33 minuten licht, van 08:49 tot 16:22, en staat de zon om 12:35 op haar hoogst. ## Zonuren in Súdwest-Fryslân door het jaar Het dichtstbijzijnde KNMI-station met dertig jaar zonmetingen is Stavoren, op 19 kilometer van het midden van Súdwest-Fryslân. Op die afstand zijn de cijfers een benadering voor Súdwest-Fryslân: het station meet het weer van de streek, niet van de straat. Tussen 1991 en 2020 scheen de zon bij Stavoren gemiddeld 1.889 uur per jaar. Dat is 121 uur meer dan het gemiddelde van de 28 stations met een volledige reeks (1.768 uur); Stavoren staat op plaats 2 van 28. De zonnigste maand is mei met 242 uur, de donkerste december met 63 uur. In mei schijnt de zon er 3,9 keer zo lang als in december. Van april tot en met september valt 69% van alle zonuren van het jaar bij Stavoren. ## De bodem in Súdwest-Fryslân Volgens de bodemkaart van de BRO bestaat de grond in Súdwest-Fryslân, voor zover die in kaart is gebracht, vooral uit zeekleigronden (78%). Daarna komen veengronden (17%). Met 78% kleigrond houdt de bodem in Súdwest-Fryslân water en voeding goed vast; na regen blijft klei lang nat en in een droge zomer scheurt hij open. De kaart beschrijft 87% van Súdwest-Fryslân; de rest is bebouwing of water. De bodemeenheid die in Súdwest-Fryslân het meest voorkomt, is kalkarme drechtvaaggronden; zware klei, profielverloop 1 (14%). ## Wat dit betekent voor een tuin in Súdwest-Fryslân Ligt je tuin op het zuiden, dan valt de middagschaduw van een huis van 6 meter op 21 december tot 24,9 meter de tuin in; een terras of border verder weg krijgt rond 12:35 nog zon. Op 15 mei is diezelfde schaduw in Súdwest-Fryslân nog 4,1 meter, dus in het groeiseizoen krijgt een zuidtuin vanaf 4,1 meter van de gevel middagzon. Hoeveel uur zon een plek in jouw tuin krijgt, hangt ook af van de huizen, schuttingen en bomen eromheen; het ontwerpprogramma rekent dat uit voor je eigen perceel in Súdwest-Fryslân. ## Welke kant ligt jouw tuin op? De voorbeeldpagina's rekenen per windrichting uit hoeveel zon een rijtjestuin krijgt, op 52 graden noorderbreedte; Súdwest-Fryslân ligt op 53,03 graden. - [Tuin op het noorden](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noorden) - [Tuin op het noordoosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noordoosten) - [Tuin op het oosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-oosten) - [Tuin op het zuidoosten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuidoosten) - [Tuin op het zuiden](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuiden) - [Tuin op het zuidwesten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-zuidwesten) - [Tuin op het westen](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-westen) - [Tuin op het noordwesten](https://tuinontwerp.app/nl/zon/tuin-op-het-noordwesten) [Zonuren berekenen voor een plek](https://tuinontwerp.app/nl/zon/zonuren-berekenen) ## Planten kiezen in Súdwest-Fryslân De plantengids zet bij elke plant hoeveel uur zon hij nodig heeft; leg dat naast de schaduw in de tabel en de 1.889 zonuren van Stavoren. ## Gemeenten in de buurt van Súdwest-Fryslân - [Harlingen](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/harlingen) - [De Fryske Marren](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/de-fryske-marren) - [Waadhoeke](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/waadhoeke) - [Leeuwarden](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp/leeuwarden) ## Bronnen Gemeente, middelpunt en inwonertal: CBS, Gebiedsindelingen en StatLine 2026 (CC BY 4.0). Zonuren: KNMI, dagwaarden 1991-2020 van station Stavoren (CC0). Bodem: BRO Bodemkaart 1:50.000 via PDOK (CC0). Zonnestand en schaduw: berekend met suncalc. ## Zie ook - [Alle gemeenten](https://tuinontwerp.app/nl/tuinontwerp)