tuinontwerp
Alle artikelen
Eén losse pol schaduwgras in een leeg bed met houtsnippers voor een houten schutting, in de zomer, met smalle bladeren en ijle, overhangende pluimen

Siergrassen

5 min lezen

Schaduwgras

Poa nemoralis


Schaduwgras (Poa nemoralis) is een inheems gras dat in losse pollen groeit, vooral in halfschaduw onder bomen en struiken. De stengels worden 30 tot 90 centimeter hoog. Van juni tot september hangen er ijle, overhangende pluimen aan. Het blad is smal en dofgroen, en blijft in de winter voor een deel staan.

In het kort

KenmerkSchaduwgras
Hoogte0,3 tot 0,9 m
Breedte20 tot 30 cm per pol
Volgroeid na1 tot 2 jaar
ZonHalfschaduw tot schaduw
GrondLos en vochthoudend, matig voedselrijk
WaterGemiddeld: niet uitdrogen, niet te nat
OnderhoudWeinig: dood blad eruit kammen in het voorjaar
BloeiJuni tot september, groenig en onopvallend
Voor bijenNee: de wind bestuift de bloemen
HooikoortsZeer sterk allergeen, juni tot september
BladBlijft groen, voor een deel
WinterhardJa
InheemsJa
GiftigNee, niet bekend als giftig
Prikt of brandtNee
Prijs jongOngeveer € 3,90 per plant
Prijs grootNiet te koop
Blad
het hele jaar
Bloei
juni t/m september
Vrucht
geen opvallende vruchten
  • Een paar dunne stengels schaduwgras met smalle, dofgroene bladeren die schuin van de stengel afstaan, zonder pluimen, voor een onscherpe bosrand
    Blad
  • Eén bloeiende pluim van schaduwgras: een smalle, ijle pluim met weinig kleine lichtgroene aartjes aan haardunne takjes, met een overhangende top
    Bloei

Hoe herken je deze plant?

Begin bij het blad. Elk blad is smal, hooguit 2,5 tot 3 millimeter breed, en loopt uit in een punt. De kleur is dofgroen. De bovenste bladeren staan schuin van de stengel af, vaak in een hoek van zo'n 60 graden. Zo lijkt een stengel een beetje op een wegwijzer met armpjes.

Dan de pluim. Die is 5 tot 10 centimeter lang, los en ijl, met weinig bloempjes. Meestal hangt de top over. Na de bloei kan de pluim zich weer wat samentrekken.

Ruw beemdgras groeit vaak op dezelfde plekken. Het verschil zit in het tongetje: het vliesje op de plek waar het blad van de stengel afbuigt. Bij schaduwgras is dat heel kort, of het ontbreekt. Aan de bloeistengels van ruw beemdgras is het een halve tot een hele centimeter lang. Die pluim staat ook breder en meer rechtop.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Schaduwgras staat het liefst in halfschaduw. Dat is een plek waar de zon in de zomer drie tot zes uur per dag direct op valt. Ook onder loofbomen en langs struiken is het gras op zijn plek. De grond mag matig droog tot vochtig zijn, en het liefst los en matig voedselrijk.

Op deze plekken gaat het mis:

  • In de volle zon op droge grond. Schaduwgras kan slecht tegen droogte, en in de volle zon droogt de bovenste laag grond snel uit.
  • Onder een dik pak boomblad. Het gras groeit het best waar niet te veel blad op de grond blijft liggen.
  • In een gazon dat je vaak maait. Vaak maaien verdraagt schaduwgras slecht.

Een border met een strook schaduwgras is in de winter niet helemaal kaal.

Zet de strook schaduwgras als border in de app, op het plan van je eigen perceel. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

Plant schaduwgras van maart tot begin mei, of van eind september tot eind oktober. In die maanden is de grond vochtig. Zet de planten 30 tot 40 centimeter uit elkaar. Op plantdag lijkt dat veel kale grond, want een jonge plant is nog klein. De pol groeit pas in het eerste of tweede jaar naar zijn volle maat. Ook dan blijven de pollen los staan, met wat grond ertussen.

Geef na het planten flink water, ook als de grond al vochtig is. Houd de grond het eerste jaar vochtig, maar niet nat.

WanneerWat je doet
Vroeg tot half voorjaarDode bladeren en oude bloeistengels met je vingers of een hark uit de pol kammen
Herfst, als de bomen hun blad laten vallenEen dikke laag gevallen blad van de pollen harken

Veel vogels broeden van maart tot en met juli, en sommige soorten gaan door tot in augustus. Kijk in die maanden eerst goed rond voordat je in een dichte border aan het werk gaat.

Wat als het misgaat?

Er komen geen pluimen. Maai je de pollen in de zomer, dan haal je de bloeistengels weg. Laat het gras de hele zomer staan.

Het gras hangt slap en wordt bruin. De grond is te droog. Geef een paar keer flink water, zeker in het eerste jaar. Staat de plant in de volle zon, zet hem dan in het voorjaar of de herfst op een schaduwrijker plek.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De rupsen van twee nachtvlinders eten van schaduwgras. De rups van de gevlekte pijluil eet van verschillende grassen, waaronder schaduwgras, pijpenstrootje en straatgras. Die nachtvlinder is vrij algemeen op de zandgronden in het binnenland. Toch staat hij op de Rode Lijst als bedreigd.

Ook de rups van de bosgrasuil eet van grassen, zoals eenbloemig parelgras en schaduwgras. Je vindt die rupsen van augustus tot mei. De vlinder vliegt van half juni tot half augustus langs grazige bosranden. Op de voorlopige Rode Lijst staat de bosgrasuil als kwetsbaar.

Een vogel die schaduwgras gebruikt, is niet bij naam beschreven.

Giftig of eetbaar?

Schaduwgras staat niet bekend als giftig. Er is geen deel van de plant beschreven dat schadelijk is: niet het blad, niet de pluim en niet het zaad. Eetbaar is het daarmee nog niet, want van eetbaar gebruik is niets bekend.

De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog wordt schaduwgras?

Schaduwgras wordt 30 tot 90 centimeter hoog. Het blad blijft laag in een losse pol, en de dunne bloeistengels steken erboven uit.

Groeit schaduwgras echt in de schaduw?

Ja. Het gras groeit het best in halfschaduw, op een plek met drie tot zes uur directe zon per dag in de zomer. Onder loofbomen en langs struiken doet het het ook goed.

Kun je schaduwgras als gazon gebruiken?

Ja, voor een schaduwrijk stuk gras. Maai het dan weinig of niet, want vaak maaien verdraagt schaduwgras slecht.

Is schaduwgras een probleem bij hooikoorts?

Ja. Het stuifmeel van schaduwgras is zeer sterk allergeen, zoals dat van alle grassen. Het gras bloeit van juni tot september, en dan zit het stuifmeel in de lucht.

Is schaduwgras een inheemse plant?

Ja. Schaduwgras is oorspronkelijk inheems in Nederland. Het groeit hier in loofbossen, bosranden, houtwallen en parken.

Bronnen (19)

  1. Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)
  2. NDFF Verspreidingsatlas — Poa nemoralis
  3. NDFF Verspreidingsatlas — Poa trivialis
  4. Flora van Nederland — Schaduwgras
  5. Wilde planten in Nederland en België — Schaduwgras
  6. RHS — Poa nemoralis (wood meadow grass)
  7. RHS — Shade gardening (definities zon en schaduw)
  8. RHS — Planting perennials
  9. RHS — Cutting back and tidying ornamental grasses
  10. Shoot — Poa nemoralis (wood meadow lawn grass)
  11. NaturaDB — Hain-Rispengras (breedte)
  12. ReNature Wildpflanzen — Poa nemoralis (prijs en plantafstand)
  13. Pollennieuws / Flora van Nederland — Aandachtspunten hooikoorts vriendelijke tuin
  14. Imkerpedia — Drachtplanten
  15. Wageningen UR — Stuifmeel
  16. De Vlinderstichting — Gevlekte pijluil
  17. De Vlinderstichting — Bosgrasuil
  18. Vogelbescherming — Snoeien in het broedseizoen, mag dat?
  19. Wikimedia Commons — Blad: foto van Alneathey (CC0)

Meer over siergrassen