Bijvoet

Bijvoet (Artemisia vulgaris) is een inheemse vaste plant met diep ingesneden blad, donkergroen van boven en wit van onder. De stengels worden 0,6 tot 1,5 meter hoog. Van juli tot september staan er pluimen met piepkleine, onopvallende bloemhoofdjes op. Bijvoet wil zon en voedselrijke grond.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

juli t/m september

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar het blad. Het is diep ingesneden, als een veer, in smalle puntige slippen. De bovenkant is donkergroen en bijna kaal. Draai een blad om: de onderkant is wit en viltig. Kneus je een blad, dan geurt het zwak naar kruiden.

De stengels zijn taai, gegroefd en rood tot paarsrood, tot bovenaan toe. Ze voelen wat houtig aan. Daardoor lijkt deze kruidachtige plant een beetje op een struik. Bovenaan zitten rijk vertakte pluimen vol eivormige hoofdjes van 3 tot 4 millimeter. Kroonblaadjes zie je niet: elk hoofdje bestaat uit piepkleine buisbloempjes.

Een familielid lijkt erop: absintalsem. Het blad daarvan is aan beide kanten grijs en zijdeachtig viltig. De hoofdjes van absintalsem zijn bolrond, hangen een beetje en bloeien citroengeel. Bij bijvoet is alleen de onderkant van het blad wit, en de hoofdjes staan rechtop.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Bijvoet groeit het best in de volle zon: meer dan zes uur directe zon per dag in de zomer. Drie tot zes uur gaat ook. De grond mag droog of vochtig zijn, als die maar voedselrijk is. In het wild staat bijvoet op dijken, in bermen en op braakliggende grond.

Op deze plekken gaat het in een tuin mis:

• Onder een dicht bladerdak. Daar valt minder dan twee uur zon, en bijvoet wil een open, lichte plek.
• In grond die 's winters nat blijft. De wortels willen grond waar het water goed wegzakt.
• Vooraan in een kleine border. Bijvoet torent boven lage buren uit en neemt ze het licht af.

In de winter is er boven de grond weinig van over. Knip je de stengels in de herfst terug, dan zie je alleen korte stompjes. In het voorjaar komen nieuwe stengels op uit de wortelstokken.

AugustusJanuariDezelfde border in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Een hoge plant als bijvoet hoort achter in de border. Hoe diep die border in jouw tuin kan worden, zie je in de app: je eigen perceel op schaal, met de gebouwen eromheen, en daarop teken je zelf de border.

Planten en verzorgen

Bijvoet koop je als jonge plant in een potje, of als zaad. Een plant uit een pot mag de grond in zolang die niet bevroren of drijfnat is. Geef daarna flink water, ook als de aarde al vochtig is. Bij een zomerplanting houd je de grond de eerste weken vochtig.

Plant ze zo'n 40 centimeter uit elkaar: 5 tot 7 op een vierkante meter. Op plantdag lijkt dat ruim. Na een paar jaar groeien de planten in elkaar over tot één dichte massa.

Het broedseizoen loopt grofweg van maart tot en met juli. Vogels met meer legsels gaan door tot in augustus, dus kijk bij het knippen dan eerst of er een nest tussen de stengels zit.

Wat als het misgaat?

Overal in de border komen jonge bijvoetplantjes op. De plant zaait zich uit. Knip de pluimen na de bloei af, voordat het zaad rijp is. Trek de zaailingen eruit zolang ze klein zijn.

De pol wordt elk jaar breder. Bijvoet groeit uit ondergrondse, verhoute wortelstokken. Steek in het voorjaar of de herfst een deel af en plant alleen een stuk terug.

Je ziet geen bloemen. Die zijn er wel, maar ze zijn zo klein dat je ze makkelijk mist. De grijsgroene pluimen bovenaan de stengels zijn de bloei.

De plant sterft in een hete, droge zomer ineens af. Dat kan honingzwam zijn, een schimmel die de wortels aantast. Tussen de schors en het hout van de wortels zit dan een wit schimmelvlies. Graaf de plant met alle wortels uit en gooi hem weg, niet op de composthoop.

Verder heeft bijvoet zelden last van plagen.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Bijvoet is een windbloeier: de wind verspreidt het stuifmeel. Toch komen er veel insecten op af, die de plant als voedsel gebruiken. Een ervan is de rups van de oranje dwergspanner, een kleine nachtvlinder. Die rups eet vooral duizendblad, maar lust bijvoet ook.

Over vogels op bijvoet is niets met zekerheid beschreven.

Giftig of eetbaar?

Bijvoet staat niet bekend als gifplant in de tuin. Bij sommige mensen geeft het aanraken van de plant wel een huidontsteking: een rode, geïrriteerde huid.