Klimop

Klimop (Hedera helix) is een inheemse klimplant die het hele jaar groen blijft. Met korte hechtwortels klimt hij tegen muur, schutting of boom, tot meer dan 20 meter hoog. Zon of diepe schaduw maakt hem weinig uit. In de herfst bloeit hij, en eind februari hangen er zwarte bessen voor de vogels.

In het kort

Blad

het hele jaar

Bloei

september t/m oktober

Vrucht

februari t/m maart

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar het blad. Het is leerachtig, glanzend en donkergroen. Aan de klimmende ranken heeft elk blad drie tot vijf lobben. Het lijkt een beetje op een ster.

Bovenaan verandert de plant. Waar hij niet hoger kan, groeien stevige takken die van de muur af steken. Hun blad is eirond en heeft geen lobben. Alleen deze takken bloeien. De bloemen zijn kleine geelgroene bolletjes. De bessen die daarna komen, worden bijna zwart.

Let op de grootbladige klimop uit het tuincentrum. Dat is de Atlantische klimop, een andere soort die hier niet van nature groeit. Zijn blad is groter en minder diep ingesneden. Wil je de inheemse soort, koop dan de kleinbladige klimop. Een bonte klimop met geel of wit in het blad is een kweekvorm.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Klimop groeit bijna overal. Hij doet het in volle zon, en ook in diepe schaduw met minder dan 2 uur directe zon per dag. De grond maakt weinig uit, zolang die niet nat blijft.

Op drie plekken doet klimop schade, of kwijnt hij zelf:

• Een muur met slechte voegen. De hechtwortels kruipen in bestaande scheuren en maken die groter.
• Een schutting van losse planken. De stengels groeien tussen de planken. Worden ze dikker, dan duwen ze de schutting uit elkaar.
• Grond die nat blijft. Daar doet hij het slecht.

In de winter blijft hij groen, als de heesters ernaast kaal staan.

Waar klimop in jouw tuin het meest oplevert, zie je pas op een tekening van je eigen perceel. Daar zet je hem tegen de schutting waar hij moet komen, als een groene strook van 2 meter lang.

Planten en verzorgen

Je kunt klimop het hele jaar planten, want hij wordt in een pot verkocht. Voor een dichte groene schutting zet je er 5 per meter. Eén plant bedekt op den duur meters schutting, maar dat duurt jaren. Met 5 per meter is de schutting sneller dicht. Hoe je zo'n aantal voor je hele tuin uitrekent, lees je in een beplantingsplan maken.

Valt de eerste zomer droog uit, geef dan water. Vanaf het tweede jaar redt klimop zich zelf, en mest heeft hij niet nodig.

Veel vogels broeden van maart tot en met juli, sommige tot in augustus. Dichte klimop geeft vogels een veilige plek, dus kijk altijd eerst of er een nest in zit.

Wat als het misgaat?

Er zitten zwarte vlekken op het blad. Dat is een bladvlekkenziekte door een bacterie. De vlekken zijn donker, met vaak een gele rand. De ziekte verspreidt zich met opspattend water. Geef daarom water op de grond, niet over het blad.

Hij bloeit niet. Dan is hij nog jong, of je knipt steeds de top weg. Klimop bloeit pas als hij niet meer hoger kan. Dat duurt jaren. Wil je sneller bloemen, koop dan een struikklimop: een vorm die al volwassen is en niet meer klimt.

Hij groeit over de schutting heen. Knip hem eind februari terug. Eén keer per jaar is meestal genoeg. Trek hem nooit hard van een muur af. Juist dan komen losse voegen en verf mee.

Hij groeit in een boom. Een gezonde boom heeft daar meestal geen last van. Klimop hecht zich aan de bast, maar boort er niet in.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De bessen zijn rijp eind februari of begin maart. Dan is er bijna geen ander voer. Merels, spreeuwen, houtduiven en huismussen eten ze graag. Soms komt er een zwartkop op af. In een boom vol klimop slaapt 's winters soms een ransuil.

De bloemen komen laat, als bijna alles is uitgebloeid. Dan vliegt de klimopbij. Haar larven eten alleen stuifmeel van klimop. De atalanta drinkt er nectar voor de lange trek naar het zuiden. Het boomblauwtje legt eitjes op de bloemknoppen. De citroenvlinder en de gehakkelde aurelia overwinteren tussen het blad.

Giftig of eetbaar?

Klimop is giftig. Dat geldt voor het blad en vooral voor de bessen. De bessen smaken erg bitter. Grote hoeveelheden geven flinke maag- en darmklachten. Het sap kan ook jeukende uitslag op de huid geven. Draag daarom handschoenen als je snoeit.