Lievevrouwebedstro

Lievevrouwebedstro (Galium odoratum) is een inheemse bodembedekker voor de schaduw. De plant vormt een vlakke mat van rechtopstaande stengels, 15 tot 30 centimeter hoog. Rond elke stengel staan kransen van heldergroene blaadjes. In het late voorjaar komen er kleine witte sterbloemetjes boven. Onder bomen en struiken, op vochtige en rulle grond, voelt hij zich thuis.

In het kort

Blad

het hele jaar

Bloei

mei t/m juni

Vrucht

juli t/m augustus

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar de blaadjes. Ze staan in kransen rond de stengel, als een groene ster. Laag aan de stengel telt zo'n krans er zes, hogerop acht. Voor een walstro zijn de blaadjes opvallend breed. Aan de rand en onder op de middennerf voelen ze wat ruw, door korte haartjes. De stengel is vierkant, glad en kaal.

De bloemetjes zijn wit en 4 tot 7 millimeter groot. Elk bloempje is een klein trechtertje met vier slippen. Bovenaan de stengel staan ze bij elkaar in een los trosje. Daarna volgen ronde vruchtjes van 2 tot 3 millimeter, bezet met haakjes. Als kleine klitten blijven ze in een vacht hangen, en zo reizen de zaden mee.

De soort die er het meest op lijkt, is kleefkruid, ook een walstro. Dat heeft smalle blaadjes en slappe stengels die tussen andere planten hangen. Lievevrouwebedstro staat rechtop, en de kransen zijn veel breder.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Lievevrouwebedstro groeit goed in halfschaduw en in schaduw. Halfschaduw betekent rond midzomer drie tot zes uur directe zon per dag. Ook onder bomen, in volle schaduw, doet de plant het goed. De bovenste laag van de grond blijft liefst vochtig en rul, met gevallen blad erop. In het wild staat de soort vooral in kalkrijke loofbossen in het zuiden van Limburg.

Twee plekken in een gewone tuin passen slecht:

• Een zonnige voortuin zonder schaduw. Felle zon verbrandt daar de blaadjes, en ze worden bruin.
• Een border met lage vaste planten. De wortelstokken kruipen snel verder en schuiven tussen de buren door. Planten van meer dan 60 centimeter hoog hebben er geen last van.

In de winter blijven de blaadjes meestal groen en zichtbaar.

Onder welke heesters een mat van anderhalve meter ruimte heeft, zie je als je de border intekent op een plan van je eigen perceel. De app haalt je kavelgrens uit het Kadaster en zet de huizen eromheen op schaal.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen lievevrouwebedstro als plantje in een pot. Zo'n pot mag het hele jaar de grond in, zolang die niet bevroren of drassig is. Zet de plantjes zo'n 30 centimeter uit elkaar, ongeveer negen per vierkante meter. Op de eerste dag lijkt dat kaal. De wortelstokken groeien de open plekken vanzelf dicht, want één plant wordt ruim een meter breed. Geef het eerste jaar water in droge weken.

Knippen hoeft niet. Er zijn twee klusjes:

Ligt de mat onder een heg, houd dan rekening met nesten. Veel vogelsoorten broeden van maart tot en met juli.

Wat als het misgaat?

De mat groeit overal doorheen. Op vochtige, voedzame grond groeit de plant veel harder dan op arme grond. Een gevestigde mat krijg je lastig weer weg. Kies de plek daarom vooraf, tussen struiken die hoger zijn dan de mat.

Midden in de zomer is de plant weg. Op een droge, zonnige plek gaat lievevrouwebedstro dan al in rust. Geef water in droge weken, of verhuis de plant naar een plek in de schaduw.

Er staan geen bloemen meer. Na juni is de plant een groene mat zonder bloemen. Dat hoort zo.

Plagen en ziekten komen bij deze plant weinig voor.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Wat de plant biedt, is een beetje nectar en een dichte, lage mat. Welke insecten er precies op afkomen, is voor deze soort niet met naam beschreven.

Voor drie tuinvogels is de mat wel goed: de heggenmus, de roodborst en de winterkoning.

Giftig of eetbaar?

Het blad bevat cumarine. Wie daar lange tijd veel van binnenkrijgt, kan schade aan de lever oplopen. Bij gevoelige mensen stijgen dan de leverwaarden, soms tot geelzucht. Een te grote hoeveelheid geeft duizeligheid.

Het blad wordt gebruikt om siroop en meibowl op smaak te brengen. Voor dat gebruik gelden grenzen aan de hoeveelheid, juist vanwege de cumarine. Doorns, stekels of brandharen heeft de plant niet.