tuinontwerp
Alle artikelen
Eén pol boerenwormkruid alleen in een leeg bed voor een houten schutting, in augustus, met stijve rechte stengels, donkergroen varenachtig blad en platte schermen van gele knoopjes

Zon en bloemenweide

5 min lezen

Boerenwormkruid

Tanacetum vulgare


Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare) is een inheemse vaste plant van 60 tot 120 centimeter hoog. Van juli tot september staan er platte schermen van gele knoopjes op de stengels. Het blad lijkt op een varenblad. Boerenwormkruid houdt van een zonnige plek, en bijen halen er nectar en stuifmeel.

In het kort

KenmerkBoerenwormkruid
Hoogte0,6 tot 1,2 m
BreedteTot 0,5 m, breder door uitlopers
Volgroeid na2 tot 5 jaar
ZonZon
GrondDroog tot vochtig, voedselrijk
WaterWeinig: kan tegen droge grond
OnderhoudGemiddeld: uitlopers inperken, in maart knippen
BloeiJuli tot september, geel
Voor bijenJa: nectar en stuifmeel, juli tot september
HooikoortsNiet of zwak allergeen
BladValt af in de herfst
WinterhardJa
InheemsJa
GiftigLicht giftig: vooral de bladeren
Prikt of brandtNee
Prijs jongOngeveer € 2,45 tot € 4,09 per stuk, in een kleine pot
Prijs grootNiet te koop
Blad
april t/m oktober
Bloei
juli t/m september
Vrucht
geen opvallende vruchten
  • Jonge bladeren van boerenwormkruid in april, donkergroen en diep ingesneden in smalle, gezaagde slippen, als een varenblad
    Blad
  • Een stengeltop van boerenwormkruid in augustus, met een plat scherm van ronde goudgele knoopjes zonder bloemblaadjes
    Bloei

Hoe herken je deze plant?

Begin bij het blad. Elk blad is donkergroen en 5 tot 25 centimeter lang. Het is diep ingesneden in smalle slippen, elk met een grof gezaagde rand en een spitse punt. Wrijf je er even over, dan ruik je een kruidige geur.

De stengels staan stijf rechtop en voelen taai aan. Pas bovenin vertakken ze. Daar staan de bloemhoofdjes, 7 tot 12 millimeter breed, dicht bij elkaar in een breed, plat scherm. Elk hoofdje is een geel knoopje van alleen buisbloempjes, zonder bloemblaadjes eromheen. Na de bloei rijpen er nootjes in de hoofdjes.

Jakobskruiskruid bloeit ook geel in brede schermen. Kijk dan naar de rand van een hoofdje. Jakobskruiskruid heeft twaalf tot vijftien goudgele lintbloemen, zodat elk hoofdje op een kleine gele margriet lijkt. Boerenwormkruid heeft nooit lintbloemen.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Zet boerenwormkruid in de volle zon, dus op een plek die rond midzomer meer dan zes uur per dag direct zonlicht krijgt. De grond mag droog of vochtig zijn, het liefst voedselrijk. In het wild groeit de soort in bermen, langs spoorwegen, op dijken en op omgewerkte grond.

Kies voor boerenwormkruid liever niet:

  • Een plek in de schaduw. Daar groeit boerenwormkruid niet.
  • Een smalle border tussen andere vaste planten. De wortelstok maakt uitlopers, en die schieten tussen de buren omhoog.

In de herfst sterft boerenwormkruid boven de grond af. Veel tuiniers laten de dode stengels de winter over staan. Ze geven de border dan vorm, en dieren vinden er voedsel en beschutting.

Een border voor een houten schutting in twee helften: links in augustus een brede pol bloeiend boerenwormkruid met gele knoopjes, rechts dezelfde border in januari met alleen droge bruine stengels en uitgebloeide hoofdjes, met aan beide uiteinden een buxusbolDezelfde border in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Rond een kruipende pol is de vraag hoeveel plek er overblijft voor andere vaste planten. Op het plan van je kavel tekent de app boerenwormkruid op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen boerenwormkruid als jonge plant in een kleine pot. Die mag het hele jaar de grond in, zolang de grond niet bevroren is of vol water staat. Geef na het planten flink water, ook als de aarde al nat is. Het eerste jaar heeft de plant geregeld water nodig, al verdraagt hij later droogte.

Houd ongeveer 40 centimeter tussen twee planten, dus vijf tot zeven per vierkante meter. Rond een kleine potplant ziet dat er eerst leeg uit. Binnen een paar jaar sluiten de pollen aan.

WanneerWat je doet
Vanaf maartDode stengels vlak boven de grond afknippen, zonder de nieuwe scheuten te raken
Als de pol te ver kruiptUitlopers aan de rand met een spade afsteken

Veel vogels broeden van maart tot en met juli, en een deel gaat door tot in augustus. Kijk bij het knippen in maart eerst of er tussen de oude stengels een nest zit.

Wat als het misgaat?

De plant duikt overal in de border op. Dat zijn uitlopers van de wortelstok. Steek ze af met een spade en graaf de stukken uit.

Er zitten rupsjes in het blad en de bloemen. Dat kunnen rupsen van de witvlakdwergspanner zijn. Van juli tot oktober eten ze 's nachts zowel blad als bloemen. Laat ze zitten: deze nachtvlinder staat als kwetsbaar op de voorlopige Rode Lijst.

Een pas geplante pol hangt slap. De grond rond de jonge wortels is te droog. Geef meteen flink water.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Boerenwormkruid is een waardplant voor nachtvlinders. De rups van de witvlakdwergspanner leeft vooral van bijvoet en boerenwormkruid. Deze nachtvlinder komt verspreid over het hele land voor, soms ook in tuinen.

De rups van de oranje dwergspanner eet vooral duizendblad, maar ook boerenwormkruid. Die vlinder is vrij zeldzaam en leeft vooral op zandgrond en in de duinen.

Een vogel die boerenwormkruid gebruikt, is niet met naam beschreven.

Giftig of eetbaar?

Boerenwormkruid is licht giftig. Het gif zit vooral in de bladeren. In een grote hoeveelheid is de plant giftig. Grazend vee laat boerenwormkruid daarom staan, net als jakobskruiskruid.

De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog wordt boerenwormkruid?

Meestal 60 tot 120 centimeter. Een pol wordt tot een halve meter breed en groeit daarna verder met uitlopers.

Woekert boerenwormkruid?

Ja. De wortelstok maakt uitlopers, zodat de plant zich flink kan uitbreiden. Steek uitlopers die te ver gaan af met een spade.

Wanneer knip je boerenwormkruid terug?

Vanaf maart. Knip de dode stengels van vorig jaar vlak boven de grond af en spaar de nieuwe scheuten.

Is boerenwormkruid giftig?

Ja, licht giftig. Het gif zit vooral in de bladeren, en in een grote hoeveelheid is de plant giftig.

Is boerenwormkruid een inheemse plant?

Ja, boerenwormkruid is oorspronkelijk inheems in Nederland. De soort groeit hier langs bermen en spoorwegen, op dijken en op rivierduinen.

Bronnen (23)

  1. Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)
  2. NDFF Verspreidingsatlas — Tanacetum vulgare
  3. NDFF Verspreidingsatlas — Gewoon jakobskruiskruid
  4. Flora van Nederland — Boerenwormkruid
  5. RHS — Tanacetum vulgare
  6. RHS — Shade gardening (definities zon en schaduw)
  7. RHS — Perennials: planting (vaste planten uit een pot)
  8. RHS — Perennials: cutting back
  9. PFAF — Tanacetum vulgare
  10. Pollennieuws / Flora van Nederland — Aandachtspunten hooikoorts vriendelijke tuin
  11. Imkerpedia — Drachtplanten
  12. De Vlinderstichting — Boerenwormkruid (waardplant)
  13. De Vlinderstichting — Witvlakdwergspanner
  14. De Vlinderstichting — Oranje dwergspanner
  15. Vogelbescherming — Vaste planten
  16. Vogelbescherming — Snoeien in het broedseizoen, mag dat?
  17. Heijnen Planten — Tanacetum vulgare (prijs)
  18. De Cruydt-Hoeck — Boerenwormkruid (prijs)
  19. Natuurlijk Sterker — Tanacetum vulgare (prijs)
  20. Yarinde — Tanacetum vulgare (plantafstand)
  21. Directplant — Boerenwormkruid (plantdichtheid)
  22. Wikimedia Commons — Blad: foto van AnRo0002 (CC0)
  23. Wikimedia Commons — Bloei: foto van AnRo0002 (CC0)

Meer over zon en bloemenweide