tuinontwerp
Alle artikelen
Eén lage groep bosanemoon in een bed met houtsnippers voor een houten schutting, half april, met diep ingesneden blad en veel witte bloemen met een geel hart

Bollen en knollen

5 min lezen

Bosanemoon

Anemone nemorosa


Bosanemoon (Anemone nemorosa) is een lage, inheemse voorjaarsbloeier. Elke steel draagt één witte bloem boven een krans van drie diep ingesneden bladeren. De plant bloeit onder bomen en struiken, nog voordat die blad krijgen. Met een kruipende wortelstok groeit bosanemoon in de loop van de jaren uit tot een wit tapijt.

In het kort

KenmerkBosanemoon
Hoogte5 tot 25 cm
Breedte10 tot 50 cm per plant
Volgroeid na2 tot 5 jaar
ZonHalfschaduw tot schaduw
GrondVochtig en rijk aan humus
WaterGemiddeld: in de zomer mag het droger
OnderhoudWeinig: niet spitten en niet bemesten
BloeiMaart tot mei, wit
Voor bijenJa: alleen stuifmeel, maart tot mei
HooikoortsNiet of zwak allergeen
BladValt af in de zomer
WinterhardJa
InheemsJa
GiftigLicht giftig: vooral het sap
Prikt of brandtNee
Prijs jongOngeveer € 0,31 tot € 1,50 per losse wortelstok
Prijs grootOngeveer € 2,75 tot € 4,61 per plant, in een pot
Blad
maart t/m juni
Bloei
maart t/m mei
Vrucht
mei t/m juni
  • Blad van de bosanemoon op de bosbodem: bladeren aan roodachtige stelen, handvormig ingesneden in drie tot vijf grof getande delen, tussen bruin blad van vorig jaar
    Blad
  • Eén open bloem van de bosanemoon: zes witte blaadjes rond een ring van gele meeldraden, boven een krans van drie diep ingesneden bladeren
    Bloei
  • Een jonge vruchtkop van de bosanemoon: een knikkend bolletje groene nootjes met elk een kort snaveltje, boven getande bladeren
    Vrucht

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst halverwege de steel. Daar staan drie bladeren in een krans, elk op een eigen steeltje. Elk blad is bijna tot de voet ingesneden in drie of vijf grof getande delen. Los daarvan komen er bladeren met een lange steel direct uit de wortelstok.

Boven de krans staat één bloem van 2 tot 4 centimeter. Die bloem is wit, aan de onderkant vaak wat roze of paars. Zes tot acht witte blaadjes, soms meer, staan rond een geel hart. Na de bloei hangt er een bolletje groene nootjes aan de steel. Elk nootje bevat maar één zaadje.

De gele anemoon lijkt er het meest op. Let op de kleur en op de bladsteel. Die soort bloeit geel, met één tot drie bloemen van 1,5 tot 2 centimeter per steel. De bladeren in de krans zitten bijna zonder steel aan de stengel.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Kies een plek in halfschaduw, met rond midzomer 3 tot 6 uur directe zon per dag. Onder struiken, waar in de zomer door de schaduw weinig groeit, past bosanemoon ook. De grond is vochtig, matig voedselrijk en rijk aan humus, zoals op een bosbodem.

Twee tuinplekken passen slecht bij bosanemoon:

  • Droge grond met weinig humus. Droogte verdraagt de plant alleen als er genoeg humus in de grond zit.
  • Grond die lang nat blijft staan. De wortelstok wil vochtige grond, maar het water moet kunnen wegzakken.

Zet klaver en andere vlinderbloemigen niet vlak naast bosanemoon. De plant remt de groei van zijn buren, en die van vlinderbloemigen het meest.

In de winter zie je van bosanemoon niets. Het blad is dan al maanden weg, en de plant rust als wortelstok in de grond.

Een border voor een houten schutting in twee helften: links in april een tapijt bosanemoon met witte bloemen naast een buxusbol, rechts in januari kale grond met houtsnippers naast een tweede buxusbolDezelfde border in april en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

In de app ligt je eigen perceel op schaal, met de gebouwen eromheen. Op dat plan meet je zelf na hoeveel meter border onder je struiken vrij is voor een tapijt bosanemonen.

Planten en verzorgen

Bosanemoon koop je als losse wortelstok of als plantje in een pot. Losse wortelstokken zijn het goedkoopst. Plant ze van augustus tot december, of in februari en maart. Leg elke wortelstok plat in de grond, 3 centimeter diep.

Reken op 9 tot 11 planten per vierkante meter. Op plantdag lijkt dat een kaal bed. Daarna kruipen de wortelstokken verder en breidt de groep zich uit. Op een plek die de plant goed bevalt, gaat dat soms snel. Houd de grond in het eerste voorjaar vochtig. Als het blad weg is, mag het droger worden.

Snoeien hoeft niet.

Wat als het misgaat?

Het blad wordt geel en verdwijnt. Dat is normaal. Midden in de zomer sterft het blad af, en de plant slaat voedsel op in de wortelstok. Knip het blad niet eerder weg.

De bloemen hangen of blijven dicht. 's Avonds en bij slecht weer buigen de stelen door. Zo blijft het stuifmeel droog. Bij zonnig weer staan de bloemen weer rechtop.

Er zitten gaten in het blad. Slakken en rupsen kunnen van het blad eten. Pak slakken op een vochtige avond met de hand weg.

Er ligt een wit poeder op het blad. Dit is een schimmel: meeldauw. Omdat het blad in de zomer toch afsterft, hoef je er niets aan te doen.

De groep wordt elk jaar kleiner. Bosanemoon houdt niet van graven en niet van mest. Spit dus niet tussen de planten en bemest niet.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Een bloem van bosanemoon maakt geen nectar. Wat de plant insecten biedt, is stuifmeel, vroeg in het jaar. Welke wilde bijen erop afkomen, is voor bosanemoon niet met naam beschreven. Een vogel die bosanemoon gebruikt, is niet met naam beschreven.

Giftig of eetbaar?

Bosanemoon is licht giftig. Alle delen bevatten protoanemonine, een scherpe stof die irriteert. Op de huid kan het sap een sterke irritatie geven. Eten irriteert maag en darmen. Een eetbaar deel van de plant is niet bekend.

De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.

Veelgestelde vragen

Is bosanemoon giftig?

Ja, licht. Alle delen bevatten een scherpe stof die de huid irriteert, en bij eten ook maag en darmen. Vooral het sap is giftig.

Wanneer plant je bosanemoon?

Losse wortelstokken plant je van augustus tot december, of in februari en maart. Leg elke wortelstok plat, 3 centimeter diep.

Waarom verdwijnt bosanemoon in de zomer?

Midden in de zomer sterft het blad af. De plant slaat dan voedsel op in de wortelstok onder de grond. In maart komt het nieuwe blad weer boven.

Is bosanemoon een inheemse plant?

Ja. Bosanemoon is oorspronkelijk inheems in Nederland. In het wild groeit de plant in loofbossen, hakhout, houtwallen, heggen en bermen.

Bronnen (19)

  1. Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)
  2. NDFF Verspreidingsatlas — Anemone nemorosa
  3. NDFF Verspreidingsatlas — Anemone ranunculoides (gele anemoon)
  4. Flora van Nederland — Bosanemoon
  5. BSBI — Fermanagh species account, Anemone nemorosa
  6. RHS — Anemone nemorosa (wood anemone)
  7. RHS — Shade gardening (definities zon en schaduw)
  8. PFAF — Anemone nemorosa
  9. Imkerpedia — Drachtplanten
  10. Bestuivers.nl — Bijenplanten, bosanemoon
  11. Pollennieuws / Flora van Nederland — Aandachtspunten hooikoorts vriendelijke tuin
  12. Nederlandse Mycologische Vereniging via Nature Today — Anemonebekerzwam en bosanemoon
  13. Sterkebollen — Anemone nemorosa (wortelstokken, prijs en planttijd)
  14. Postplanten — Bosanemoon (wortelstok, prijs)
  15. Yarinde — Bosanemoon (prijs en plantafstand)
  16. De Cruydt-Hoeck — Bosanemoon (prijs)
  17. PlantBezorgd — Bosanemoon (prijs en plantafstand)
  18. Wikimedia Commons — Blad: foto van Robert Flogaus-Faust (CC BY 4.0)
  19. Wikimedia Commons — Vrucht: foto van Leo Michels (CC0)

Meer over bollen en knollen