Duindoorn

De duindoorn (Hippophae rhamnoides) is een oorspronkelijk inheemse doornstruik met smal, zilvergrijs blad. Eind september zijn de oranje bessen van de vrouwelijke struiken rijp. Ze blijven meestal de hele winter hangen. Duindoorn wil volle zon en schrale, kalkhoudende grond. Uit de wortels komen uitlopers, en zo groeit één struik uit tot een bosje.

In het kort

Blad

mei t/m oktober

Bloei

april t/m mei

Vrucht

augustus t/m februari

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar het blad. Het is lang en smal, met een gave rand en een kort steeltje. Aan de bovenkant is het grijsgroen, aan de onderkant witachtig. Breder dan 7 millimeter wordt een blaadje niet.

De takken zijn dun en zitten vol lange, spitse doorns. Jonge twijgen dragen zilverkleurige schubbetjes. Later worden die donkerbruin.

De bloemen komen voor het blad uit. Ze zijn klein, bruingroen en vallen nauwelijks op. Duindoorn is tweehuizig: mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op aparte struiken.

De bessen zijn oranje, bijna rond en 6 tot 8 millimeter groot.

Verwar duindoorn niet met de smalle olijfwilg. Het blad van die struik is 1 tot 2,5 centimeter breed, dus veel breder. De bloemen zijn roomkleurig tot geel en geurig. Als vrucht draagt de olijfwilg een kersachtige bes van hooguit 1,7 centimeter.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Zet duindoorn in de volle zon. Dat is een plek met meer dan zes uur directe zon per dag rond midzomer. De struik heeft veel licht nodig. De grond mag droog tot vrij vochtig zijn, liefst schraal en kalkhoudend. In de wortels leeft een bacterie die stikstof uit de lucht vastlegt. Zo komt de struik ook op arme grond aan stikstof.

Hier gaat het mis met duindoorn:

• Een border die grenst aan het gazon of aan een pad van tegels. Uit de wortels komen uitlopers. Die schieten op in het gras en tussen de tegels.
• Een lage hoek waar na regen water blijft staan. In natte grond groeit duindoorn slecht.

In de winter staat de struik kaal. Aan een vrouwelijke struik hangen dan meestal nog de oranje bessen, tenzij vogels ze al hebben opgegeten.

MeiJanuariDezelfde border in mei en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Of er naast je terras plek is voor zo'n brede struik, zie je in de app. Daar ligt je eigen perceel op schaal, met de huizen eromheen.

Planten en verzorgen

Plant duindoorn in de late herfst of in de winter. Kwekers leveren de struik van november tot maart met kale wortels, dus zonder aarde eromheen. Zo'n plant is het goedkoopst. Een struik in een pot kost meer en is er ook in grote maten.

Zet een losse struik zo'n 3 meter van andere struiken. Op plantdag oogt dat kaal, maar takken en uitlopers vullen die ruimte vanzelf. Voor een haag zet je de struiken 1 tot 1,5 meter uit elkaar.

Draag bij het snoeien stevige handschoenen en een bril tegen de doorns.

Veel vogelsoorten broeden van maart tot en met juli, en veel soorten gaan door tot in augustus. Zie je tijdens het knippen een nest, laat die tak dan staan.

Wat als het misgaat?

Er komen geen bessen aan de struik. Alleen een vrouwelijke duindoorn draagt bessen. De wind brengt het stuifmeel van een mannelijke struik naar de vrouwelijke bloemen. Plant daarom een mannelijke en een vrouwelijke struik bij elkaar.

Overal komen jonge scheuten op, ook in het gras. Dat zijn uitlopers uit de wortels. Trek ze los zolang ze jong zijn. Een oudere uitloper scheur je af, zo dicht mogelijk bij de wortel. Knippen geeft meer kans dat er opnieuw een scheut opkomt.

In de winter hangen er spinselnesten aan de uiteinden van de takken. Daarin overwinteren jonge rupsen van de bastaardsatijnvlinder, een nachtvlinder. De rupsen hebben sterk irriterende haren, die uitslag kunnen geven.

Van ziekten en plagen heeft duindoorn verder zelden last.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

In de winter eten kramsvogels de bessen. In de duinen zoeken ze daarvoor de duindoorn op.

Het blad is voedsel voor rupsen van nachtvlinders. De hageheld leeft op duindoorn, maar ook op sleedoorn, wilg en braam. Ook de erwtenuil en de zuidelijke spikkelspanner gebruiken duindoorn als waardplant: een plant waarop hun rupsen opgroeien.

Giftig of eetbaar?

Duindoorn staat niet bekend als giftige plant. De oranje bessen zijn eetbaar, maar vrij zuur. Er zit veel vitamine C in. De bessen worden gebruikt voor jam.