Duifkruid

Duifkruid (Scabiosa columbaria) is een wilde vaste plant voor een zonnige, droge plek. De plant wordt 30 tot 90 centimeter hoog. Van juli tot september staan er lilablauwe, vrij platte bloemhoofdjes op lange, dunne stelen. Bijen halen er nectar en stuifmeel. Duifkruid wil goed doorlatende grond met wat kalk en is oorspronkelijk inheems in Nederland.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

juli t/m september

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst laag bij de grond. Daar zit een rozet van spatelvormige bladeren, vaak ingesneden, met een grote lob aan de top. Hoger aan de stengel wordt het blad steeds fijner. Bovenin is elk blad diep gedeeld in smalle reepjes. De ronde stengels zijn dun, vertakken vlak boven de voet en zijn nauwelijks behaard.

Aan elke steel staat één bloemhoofdje van 1,5 tot 4 centimeter breed. Dat hoofdje is vrij plat. De bloemetjes aan de rand zijn groter en staan naar buiten gericht. Na de bloei blijft een bolrond vruchthoofdje over, en elk vruchtje houdt vijf dunne haartjes.

Beemdkroon en blauwe knoop lijken er het meest op. Trek één bloemetje uit het hoofdje en tel de puntjes van dat bloemetje. Duifkruid heeft er vijf, die twee soorten hebben er vier. In het tuincentrum staat ook 'Butterfly Blue', een gekweekte vorm van duifkruid. Die blijft rond de 40 centimeter en bloeit al vanaf juni.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Geef duifkruid een plek in de volle zon. Dat betekent rond midzomer meer dan zes uur directe zon per dag. De grond mag droog tot iets vochtig zijn, arm aan voedsel en liefst kalkrijk. In het wild is duifkruid zeldzaam, in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. Op de Rode Lijst staat de soort als bedreigd: sinds 1950 ging hij 50 tot 75 procent achteruit.

Twee soorten tuingrond zitten duifkruid in de weg:

• Zware klei die de hele winter nat blijft. Natte grond in de winter kan de plant slecht hebben. Kies een stuk waar regenwater snel wegzakt.
• Zure grond. De plant groeit het best op neutrale tot kalkrijke grond. In zure grond ontbreekt juist die kalk.

In de winter is er van duifkruid weinig te zien. Knip je de stengels in de herfst weg, dan staat er in januari alleen een laag plukje droge stoppels.

AugustusJanuariDezelfde border in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Duifkruid neemt weinig ruimte in. Een smalle strook langs het terras is vaak al genoeg voor een paar planten. Op het plan van je eigen tuin tekent de app de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

Duifkruid koop je als jonge plant in een pot. Een potplant kan in elk seizoen de grond in, zolang die niet bevroren of drijfnat is. Maak het plantgat zo diep dat de wortels bedekt zijn en de voet van de stengels erboven blijft. Giet daarna flink, ook als er regen op komst is.

Houd ongeveer 30 centimeter tussen de planten. Dan komen er 8 tot 11 op een vierkante meter. Op de plantdag lijkt dat veel lege grond, want een jonge plant is nog klein. Geef in het eerste jaar water in droge weken. Juist dan heeft een vaste plant het nodig.

Veel vogelsoorten broeden van maart tot en met juli, en sommige gaan door tot in augustus. Het zomerse knipwerk valt in die tijd, dus kijk eerst even tussen de stengels.

Wat als het misgaat?

Er komen maar een paar bloemen. Kijk eerst naar het licht: duifkruid hoort in de volle zon. Staat de plant op een donkerder plek, zet dan een nieuwe op een zonnig stuk.

In het voorjaar komt de plant niet meer terug. Natte grond in de winter is dan de eerste verdachte. Zet een nieuwe plant op een stuk waar het water snel wegzakt.

Een nieuwe plant verlept in een droge week. Geef dan water tot de grond rond de wortels vochtig is.

Plagen en ziekten komen bij duifkruid weinig voor.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De rups van de grijze dwergspanner eet onder meer van duifkruid. Deze nachtvlinder is vrij algemeen en leeft ook in tuinen. Toch staat de soort als kwetsbaar op de voorlopige Rode Lijst. Kieskeurig zijn de rupsen niet: duizendblad, sint-janskruid en guldenroede staan ook op hun menu.

De knautiabij is een bedreigde zandbij die haar voedsel bijna alleen bij beemdkroon haalt. Op duifkruid komt ze maar af en toe. In Nederland is duifkruid voor deze bij dus geen belangrijke plant.

Over vogels die de zaden eten, is voor duifkruid niets met naam vastgelegd.

Giftig of eetbaar?

Duifkruid staat niet bekend als gifplant. Dat wil nog niet zeggen dat je hem kunt eten. Over duifkruid als voedsel is bijna niets beschreven. Doorns of stekels heeft de plant niet: de dunne stengels zijn alleen licht behaard.