Gele plomp

Gele plomp (Nuphar lutea) is een inheemse waterplant voor een grotere vijver. De wortelstok zit in de bodem, de bladeren drijven op het water. Van mei tot augustus steken kleine gele bloemen boven het water uit. De plant groeit in zon of halfschaduw, meestal in 40 tot 100 cm water.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

mei t/m augustus

Vrucht

juni t/m september

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar de drijvende bladeren. Ze zijn 10 tot 30 cm lang en eirond, met een hartvormige voet. Het blad drijft plat op het water. Onder water groeien nog andere bladeren. Die zijn doorschijnend lichtgroen en gegolfd.

De bloem is een geel bolletje van 3 tot 6 cm. Vijf grote, gele kelkbladen vormen een kommetje. Daarbinnen zitten veel kleine, gele kroonblaadjes. Elke bloem staat op een eigen steel, zo'n 10 cm boven het water. Na de bloei groeit er een groene, flesvormige vrucht. Die drijft op het water.

De witte waterlelie lijkt op gele plomp, maar bloeit wit. Haar bloemen zijn 6 tot 18 cm groot en drijven op het water. Het blad van de waterlelie is bijna rond en minder vlak.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Gele plomp groeit in stilstaand tot rustig stromend, redelijk voedselrijk water. Zon of halfschaduw is genoeg. Halfschaduw betekent rond midzomer drie tot zes uur direct zonlicht op het water. In het wild staat de plant in water tot zo'n 3 meter diep. Vissen zijn geen probleem, ook koi niet. Het blad smaakt zo bitter dat vissen het laten staan.

Hier past gele plomp niet goed:

• Een kleine vijver, een minivijver of een smal plantvak. Daar raakt het water te snel vol.

In de herfst sterven de drijvende bladeren af. In januari zie je vanaf de kant alleen open water.

MeiJanuariDezelfde vijver in mei en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Hoeveel ruimte één plant vraagt, zie je als je gele plomp in de app op de kaart van je eigen tuin zet. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat. Trek de plant daarna breder tot 1,5 meter en leg die maat naast je vijver.

Planten en verzorgen

Plant gele plomp in het voorjaar. De groei begint als het water opwarmt, rond april en mei. Je koopt de plant als losse wortelstok of al opgeplant in een vijvermand.

Een losse wortelstok zet je zelf in een grote vijvermand. Vul die met kleiige vijveraarde of lelieaarde. De mand houdt de wortelstok bij elkaar. Zet de mand op de bodem, meestal 40 tot 100 cm diep.

Houd ongeveer 1,5 meter tussen twee manden. Op de eerste dag lijkt dat veel leeg water voor één wortelstok. Na een paar jaar vullen de bladeren die ruimte.

Water geven hoeft nooit, want de plant staat in het water. Snoeien is ook niet nodig.

Wat als het misgaat?

Het blad zit vol gaatjes. Dat is vaak het waterleliehaantje, een klein kevertje. Kever en larve knagen gaten in het blad, maar laten de onderkant heel. In de natuur is dat geen ramp. In een tuinvijver is het vooral een schoonheidsfout.

De bladeren onder water zijn aangevreten. Dat kan de posthoornslak zijn. Deze slak vreet aan de zachte onderwaterbladeren.

De vijver groeit dicht. Gele plomp is een krachtige groeier. Staat de wortelstok los in de bodem, dan neemt de plant een groot deel van het water in. Haal hem eruit en zet hem in een vijvermand of een krat.

De vrucht valt in stukjes uit elkaar. Dat hoort zo. Een rijpe vrucht valt in veel partjes uiteen, vol zaden.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De grote roodoogjuffer zit graag op gele plomp. De mannetjes vliegen laag over drijvende waterplanten en landen er vaak op. Gele plomp lijkt vaak hun favoriete plek. Je ziet deze juffer van begin mei tot half september.

Ook de sierlijke witsnuitlibel rust op de drijvende bladeren. Die kiest het liefst bladeren die een paar meter uit de kant liggen. Gele plomp staat ook op de lijst van planten voor een libellenvijver. Welke vogels er iets aan hebben, is voor deze plant niet goed beschreven.

Giftig of eetbaar?

Of gele plomp giftig is, staat niet vast. De bronnen zijn het daarover oneens. Een paar bronnen noemen de wortelstok eetbaar na koken. De wortelstok smaakt in elk geval bitter.