Haagbeuk

De haagbeuk (Carpinus betulus) is een inheemse loofboom met een gegroefde, grijze stam en scherp getand blad. Vrij uitgegroeid wordt de boom 15 tot 25 meter hoog. In april en mei hangen er groene katjes aan. Als haag verdraagt een haagbeuk elk jaar een knipbeurt. Vochtige leem of klei is zijn beste grond.

In het kort

Blad

april t/m november

Bloei

april t/m mei

Vrucht

augustus t/m november

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Begin bij de stam. Op doorsnede is die niet rond, maar grillig gegroefd. De schors blijft lang glad en grijs.

Het blad is eivormig, 5 tot 10 centimeter lang, met een spitse punt. Rechte nerven lopen door tot in de gezaagde rand. Zo ziet elk blad er geribbeld uit. In de herfst kleurt het geel.

De mannelijke bloemen hangen als katjes aan de twijgen. Uit de vrouwelijke groeien losse trossen vruchten. Elk nootje is plat, in de lengte gegroefd en kleiner dan een centimeter. Het zit vast aan een blaadje met drie slippen.

De beuk lijkt er van een afstand op. Pak dan een blad vast. Beukenblad heeft een golvende rand met fijne haartjes. Haagbeukenblad is scherper getand en heeft een duidelijk steeltje.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

In de volle zon, zes uur of meer rond midzomer, doet een haagbeuk het goed. Hij verdraagt ook veel schaduw, zelfs op latere leeftijd. Het liefst staat de boom op vochtige grond met leem of klei. Zand en kalk gaan ook.

Een haagbeuk heeft het lastig op deze plekken:

• Vlak bij het huis. Een vrije kroon wordt 12 tot 15 meter breed en groeit dan tegen de gevel.
• Midden in de bestrating. Verharding rond de stam verdraagt een haagbeuk niet.

In de herfst blijft het bruine blad vaak lang aan de takken hangen. In januari staat een vrije haagbeuk kaal, en dan valt de gegroefde stam het meest op.

Zo'n brede kroon vraagt om een plan dat klopt. In de app werk je op je eigen perceel, op schaal, met de huizen eromheen.

Planten en verzorgen

Plant een haagbeuk met kale wortel zodra het blad gevallen is, van half oktober tot eind februari. Kale wortel wil zeggen: zonder aarde om de wortels. Zo koop je hem het goedkoopst. In een pot is de boom het hele jaar te koop.

Houd bij een losse boom 6 tot 7,5 meter vrij tussen stam en gevel. Dat is de halve breedte van de kroon. Op plantdag lijkt die ruimte overdreven. Voor een haag reken je zes planten per meter. Geef water in droge tijden. Een laag mulch van 7,5 centimeter houdt het onkruid weg.

Veel vogels broeden van maart tot en met juli, en sommige tot in augustus. De zomerse knipbeurt valt daar middenin, dus zoek de haag eerst af naar nesten.

Wat als het misgaat?

Er ligt een wit poeder op het blad. Dat is meeldauw, een schimmel. Een boom die steeds even droog staat, krijgt het sneller. Geef water in droge tijden en leg mulch neer. Knip aangetaste twijgen snel weg.

Dode takjes zitten vol oranjeroze puntjes. Dat is meniezwam. Haagbeuk is daar gevoelig voor. De schimmel is zwak en wijst vaak op een ander probleem. Knip de tak terug tot in gezond hout. Laat geen dood hout liggen.

Er zitten rupsen of bladluizen op het blad. Dat komt voor. Toch is een haagbeuk een gezonde boom met weinig belagers.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Haagbeukzaden horen bij het lievelingsvoer van de appelvink. De vogel eet ze het liefst uit de boom, maar zoekt ze ook tussen het gevallen blad. Vooral in de winter leven appelvinken van boomzaden, en die van de haagbeuk horen erbij.

Op het blad leven rupsen van nachtvlinders. De wapendrager en de roodkopwinteruil eten haagbeuk. Het wit spannertje eet er soms van, al zit het vooral op hazelaar en berk. Dat vlindertje staat als bedreigd op de voorlopige rode lijst.

Giftig of eetbaar?

Van haagbeuk is geen vergiftiging bekend. De boom staat op een lijst van weinig of niet giftige planten. Eetbaar is hij daarmee niet: eetbare delen zijn niet bekend.