Hemelsleutel

Hemelsleutel (Hylotelephium telephium) is een inheemse vetplant van 25 tot 60 centimeter hoog. De stengels dragen dik, grijsgroen blad. Van juni tot september staan er dichte schermen van kleine paarsrode sterbloemen op. De plant wil zon en een grond die water goed doorlaat.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

juni t/m september

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Begin bij het blad. Elk blad is dik, vlezig en kaal, en 5 tot 8 centimeter lang. De kleur loopt van lichtgroen tot blauwgroen. De rand is grof gekarteld of getand, soms ook glad. Langs de stengel staan de bladeren één voor één, al lijkt het soms of ze in paren staan.

De stengels zijn niet vertakt. Ze staan rechtop of buigen in een boog omhoog. Bovenaan zit een dicht scherm van veel bloemen, elk 0,8 tot 1 centimeter breed. Elke bloem heeft vijf spitse kroonblaadjes en lijkt zo op een sterretje. Rijpe vruchten zie je zelden.

Tuincentra verkopen vooral roze hemelsleutel, een soort uit China en Korea. Kijk dan naar het blad en de bloemen. Roze hemelsleutel heeft breed, ondiep gekarteld blad en helderroze bloemen in platte schermen tot 15 centimeter breed.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Hemelsleutel hoort in de volle zon. Zo'n plek krijgt rond midzomer langer dan zes uur per dag direct zonlicht. De grond mag droog of vochtig zijn, zolang water er goed doorheen zakt. Kalkrijke of neutrale grond is prima. In het wild staat de plant in bermen, op dijkhellingen en langs het spoor.

Kies voor hemelsleutel liever niet:

• Grond die lang nat blijft. Dan kunnen de voet en de wortels gaan rotten.
• Een rijk bemeste border. Met veel voeding worden de stengels slap en vallen ze om.

In de herfst sterft hemelsleutel boven de grond af. Laat je de dode stengels met hun schermen staan, dan houdt de border de winter door vorm. Dieren vinden er dan voedsel en beschutting. Knip je ze in de herfst weg, dan blijft er tot het voorjaar alleen kale grond over.

AugustusJanuariDezelfde border in augustus en in januari, met de dode stengels in de herfst weggeknipt. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Een volgroeide pol is hooguit een halve meter breed, dus hij past ook voor in een smalle border. Op het plan van je kavel tekent de app hemelsleutel op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

De beste plantmomenten zijn de herfst, zolang de grond nog warm is, en het voorjaar. Kwekerijen verkopen de wilde soort als jonge plant in een kleine pot. Zo'n potplant kan ook buiten die maanden de grond in, als het niet vriest en de bodem niet vol water staat. Graaf een gat dat net zo diep en breed is als de kluit. Giet daarna ruim water, ook als de grond al vochtig voelt.

Reken op negen planten per vierkante meter, dus ruim 30 centimeter tussen twee planten. Op de plantdag oogt dat kaal. Na een paar jaar groeien de pollen naar elkaar toe. Houd de grond het eerste jaar vochtig. Later redt hemelsleutel zich met regenwater.

Veel vogels broeden van maart tot en met juli, sommige soorten tot in augustus. Kijk voor je knipt eerst tussen de stengels of er een nest zit.

Wat als het misgaat?

Er komen weinig of geen bloemen. De plant staat dan te donker of krijgt te veel mest. Zet de pol in het voorjaar over naar een zonnige plek en geef geen voeding.

Een plant in een pot groeit slecht en hangt slap. Dan kunnen larven van de taxuskever aan de wortels vreten. Die schade komt vooral voor bij planten in een pot.

Het blad is ineens kaalgevreten. Kijk of er kleine rupsen op zitten. Dat kunnen rupsen van de hemelsleutelstippelmot zijn. Een gezonde plant herstelt daarvan en maakt vaak in hetzelfde jaar nieuw blad. Laat de rupsen dus zitten.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Hemelsleutel is de waardplant van de hemelsleutelstippelmot, een nachtvlinder uit de groep van de stippelmotten. De rupsen van deze mot eten van het vlezige blad.

In de zomer geven de bloemen veel nectar. Welke bijen en vlinders precies op deze wilde soort afkomen, is niet goed beschreven. Een vogel die hemelsleutel gebruikt, is evenmin met naam bekend.

Giftig of eetbaar?

Hemelsleutel staat niet bekend als giftig: er is geen gevaar van beschreven. Dat zegt nog niets over eten, want eetbaarheid is een aparte vraag. Het blad geldt als eetbaar, rauw of gekookt. De wortel wordt alleen gekookt gegeten, in soep of stoofpot.