Wilde marjolein

Wilde marjolein (Origanum vulgare) is een inheemse vaste plant. In de keuken heet het blad oregano. De geurige pol wordt 30 centimeter tot een meter hoog. Van juli tot september staan er platte schermen van kleine roze tot paarsrode bloempjes op. De plant wil zon en grond waar regenwater goed wegzakt.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

juli t/m september

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Begin bij het blad. De blaadjes zijn klein en eirond, 1 tot 2 centimeter lang. Ze staan in paren tegenover elkaar, elk paar kruiselings op het vorige. Het blad is kort behaard en vaak wat rood aangelopen. De hele plant ruikt fijn kruidig.

Bovenaan de rechte, behaarde stengels staan brede, vertakte en platte schermen. Die bestaan uit veel kleine lipbloempjes van 4 tot 7 millimeter. De meeldraden steken ver uit de bloem. Onder de bloempjes zitten donkerpaarse schutblaadjes, kleine blaadjes die de kleur nog dieper maken.

Twee planten lijken erop. De tuinvorm 'Aureum' is dezelfde soort, maar met goudgeel blad. Echte marjolein heeft zacht, lichtgroen blad en kleine witte bloemen. Buiten overleeft die soort een winter niet altijd.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Volle zon is het best: meer dan zes uur directe zon per dag rond midzomer. In halfschaduw, met drie tot zes uur zon, groeit wilde marjolein ook. Zand, leem en kalkgrond zijn allemaal goed. Zure of neutrale grond is ook geen probleem. Arme grond is zelfs prima, want mest heeft de plant niet nodig.

Op twee plekken in een tuin gaat het mis:

• Zware of natte grond, waar na een bui water blijft staan. De wortels rotten dan weg, vooral in de winter. Plant daar in een verhoogd bed.
• Een pot zonder gaten in de bodem. Het water kan er niet uit, en de wortels verdrinken.

In de herfst sterft het blad af. De droge, bruine stengels blijven de hele winter overeind staan.

AugustusJanuariDezelfde border in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Een pol kan op den duur een meter breed worden. Of die meter in jouw border past, meet je na op een plan van je eigen perceel: de app zet het op schaal, met de huizen eromheen.

Planten en verzorgen

Wilde marjolein is het hele jaar te koop in een pot. Het late voorjaar is de beste plantmaand, want dan slaat de plant snel aan.

Wil je een gesloten vlak, zet de planten dan zo'n 30 centimeter uit elkaar. Dat zijn 8 tot 11 planten per vierkante meter. Op de plantdag ligt er nog veel kale grond tussen. Na een paar jaar is dat dicht, want de pollen groeien naar elkaar toe.

Geef een nieuwe plant water in droge weken. Staat hij eenmaal vast, dan heeft hij in de volle grond geen extra water meer nodig.

Veel vogelsoorten broeden van maart tot en met juli, en veel ook nog in augustus. Kijk in die maanden even in de pol voordat je knipt.

Wat als het misgaat?

De toppen zitten vast in fijn spinsel, met zwarte korreltjes erin. Daar eten de rupsjes van het muntvlindertje. Ze doen zelden veel schade, dus laat ze gerust zitten. Een zwaar aangetaste scheut knip je terug, die loopt opnieuw uit.

Er zitten stoffige oranje puistjes op de stengels en het blad. Dat is muntroest, een schimmelziekte. Haal een aangetaste plant snel weg, voordat er zwarte sporen op komen.

Er komen weinig bloemen. De bloemen zitten bovenaan de stengels. Oogst je steeds de toppen voor de keuken, dan knip je ze mee weg. Laat een deel van de pol ongemoeid als je bloemen wilt.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De rupsen van het muntvlindertje leven op muntsoorten en ook op wilde marjolein. Dit kleine vlindertje heeft paars-bordeauxrode vleugels met gele vlekjes. Het is een heel algemene soort, die je vooral in tuinen ziet.

Ook de rups van de donkere prachtstipspanner eet van tijm en wilde marjolein. Deze nachtvlinder is in Nederland zeer zeldzaam.

Een vogel die wilde marjolein zelf gebruikt, is niet met naam beschreven.

Giftig of eetbaar?

Voor zover bekend is wilde marjolein niet giftig. Het blad is eetbaar en als oregano een bekend keukenkruid. Meestal wordt het gedroogd gebruikt, niet vers. De smaak is scherper dan die van echte marjolein, en het best vlak voordat de bloemen opengaan.