Watermunt

Watermunt (Mentha aquatica) is een inheemse munt voor natte grond en de ondiepe rand van een vijver. Van juli tot november staan er ronde, lila bloemhoofdjes boven het blad. Kneus een blad en je ruikt pepermunt. Laat je de plant zijn gang gaan, dan groeit er via uitlopers een brede mat.

In het kort

Blad

april t/m november

Bloei

juli t/m november

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

De stengel is vierkant, behaard en vaak roodpaars. De bladeren staan in paren, elk paar kruiselings op het paar eronder. Elk blad is eirond tot langwerpig, met een gezaagde of gekartelde rand en een kort steeltje. Vaak is het blad wat paars aangelopen, en gekneusd ruikt het sterk naar pepermunt.

De bloemetjes zijn klein en roodachtig lila. Ze zitten heel dicht op elkaar, in kransen om de stengel. De bovenste kransen vormen samen één bolletje aan de top. Vaak zit er lager nog een losse krans. Uit elk bloemetje steken vier meeldraden, zodat het bolletje er pluizig uitziet. Na de bloei maakt de plant kleine zaadjes, die meer dan vijf jaar kiemkrachtig blijven.

Akkermunt lijkt er sterk op. Kijk naar de top van de stengel: bij akkermunt staan daar een paar bladeren zonder bloemen. Watermunt eindigt in een rond bloemhoofdje.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Watermunt bloeit het rijkst in de volle zon: meer dan zes uur directe zon op een midzomerdag. Met drie tot zes uur zon groeit de plant ook. In het wild staat watermunt langs waterkanten, in moerassen, rietland en natte graslanden. Zware grond, klei of leem, gaat prima.

Op deze plekken wordt het niks:

• Een zandige border die in de zomer uitdroogt. De stengels hangen dan slap, en in droge grond krijgt watermunt eerder muntroest of meeldauw.
• Een kleine vijver zonder mand. Boven en onder de grond groeien lange uitlopers, en die nemen zo de hele oever in.

In de herfst sterft de plant boven de grond af. Knip je niet terug, dan staan er in januari droge, bruine stengels met dode bloemhoofdjes.

AugustusJanuariDezelfde vijverrand in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Op een plan van je perceel op schaal, met de gebouwen eromheen, teken je zelf je vijver in. Daarop meet je na of er langs de oever een meter vrij is.

Planten en verzorgen

Kwekers verkopen watermunt het hele jaar als jong plantje in een klein kweekpotje. Zet het over in een vijvermand. Zo blijven de uitlopers bij elkaar. Die mand gaat in ondiep water, meestal 0 tot 20 centimeter diep. Een stuk van een bestaande pol plant je in het voorjaar, meteen na het delen.

Kwekers rekenen op 5 tot 9 planten per vierkante meter. Op plantdag lijkt dat veel open grond, want een jong plantje is maar een paar stengels. De uitlopers vullen die ruimte vanzelf. In of aan een vijver hoef je niet te gieten. In een natte border houd je de grond de hele zomer vochtig.

Vogels broeden vooral van maart tot en met juli. Wie in het voorjaar een pol opsteekt, kijkt dus eerst of er in of naast de pol een nest zit.

Wat als het misgaat?

Er zitten oranje stofjes op het blad. Dat is muntroest, een schimmel. Later worden de plekjes geel of zwart en valt het blad af. Knip de zieke stengels weg voordat de zwarte sporen verschijnen. Een te droge plek maakt de kans op muntroest groter.

Er ligt een wit laagje op het blad. Dat is meeldauw, ook een schimmel die vooral bij droogte toeslaat. Houd de voet van de plant nat.

De stengels hangen slap. De grond is te droog. Zet de plant dichter bij het water, of in de vijver zelf.

Er komen weinig bloemen. Waarschijnlijk krijgt de plant te weinig zon. Verplaats de pol in het voorjaar naar een zonniger plek.

De pol duwt andere oeverplanten weg. Dat doen de uitlopers. Steek in het voorjaar een deel af, of zet de plant alsnog in een mand.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De rups van het muntvlindertje eet van watermunt en van andere muntsoorten. Dit kleine, zeer algemene motje zie je vooral in tuinen. In augustus vliegt de tweede generatie.

Ook de rups van de sneeuwbeer eet van watermunt. Deze nachtvlinder leeft in moerassen, op natte graslanden en langs oevers. Het goudvenstertje, een nachtvlinder die vanaf de schemering vliegt, bezoekt de bloemen.

Heb je vis in de vijver, dan helpt een dichte rand watermunt tegen de reiger. Door die begroeiing komt de vogel moeilijk bij het water.

Giftig of eetbaar?

Van watermunt zijn geen vergiftigingen bekend. Voor muntsoorten in het algemeen geldt wel een waarschuwing: grote hoeveelheden van sommige munten, vooral als geconcentreerde olie, kunnen een miskraam veroorzaken.

Van het blad wordt kruidenthee gezet. Als smaakmaker in eten vinden veel mensen het te scherp.