Pijlkruid

Pijlkruid (Sagittaria sagittifolia) is een inheemse oeverplant voor ondiep zoet water. Boven het water staan bladeren in de vorm van een pijlpunt. Van juni tot september bloeit de plant met witte bloemen, paars aan de voet. Pijlkruid wordt 30 tot 90 centimeter hoog en wil een zonnige plek.

In het kort

Blad

mei t/m oktober

Bloei

juni t/m september

Vrucht

augustus t/m oktober

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst naar het blad boven het water. Elk blad is diep pijlvormig, met twee puntige slippen naar achteren. Het zit aan een lange steel. Eerder in het jaar maakt de plant ander blad. Onder water groeien eerst lange, lintvormige bladeren. Daarna volgen drijvende bladeren, eirond tot langwerpig. Stengels en bladstelen zijn driekantig.

De bloemen staan in kransen van meestal drie, aan een lange stengel boven het water. Elke bloem is 2 tot 2,6 centimeter groot en heeft drie witte kroonbladen. Aan de voet zijn die paars. Bovenaan de stengel zitten de mannelijke bloemen, met veel dieppaarse meeldraden. De vrouwelijke bloemen zijn iets kleiner. Daaruit groeit een bol van platte vruchtjes van een halve centimeter.

Verwar pijlkruid niet met breed pijlkruid. Die soort komt uit Noord-Amerika en groeit hier plaatselijk in het wild. Het blad is veel breder en de kroonbladen zijn helemaal wit. Kwekerijen verkopen ook 'Flore Pleno', een kweekvorm met gevulde bloemen.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Pijlkruid hoort in de volle zon: meer dan zes uur directe zon per dag rond midzomer. De plant staat met de voet in ondiep water, op een bodem van klei, leem of zand. Het best gedijt pijlkruid in stilstaand of langzaam stromend zoet water.

Niet elke natte hoek van een tuin is geschikt:

• Een border of gazon zonder water. Pijlkruid is een moerasplant die met zijn voet onder water hoort te staan.
• Een kleine vijver die open moet blijven. Vanuit de wortelstok groeien uitlopers van wel een meter lang, met een knol aan het eind. Zo schuift de plant steeds verder het water in.

In de herfst sterft het blad af. De knollen aan de uitlopers blijven dan in de bodem zitten. In januari liggen er op die plek alleen wat geknakte bruine stengels op het water.

JuliJanuariDezelfde vijverrand in juli en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Waar zo'n waterrand in jouw tuin kan komen, zie je op een plan van je eigen perceel: op schaal, met de gebouwen eromheen.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen pijlkruid in een kleine pot. Tot half april leveren sommige ook losse knollen. Zet de plant zo neer dat er 10 tot 40 centimeter water boven de voet staat.

Plant je er meer, houd dan zo'n 50 centimeter tussen de planten. Dat is de kleinste breedte uit de tabel. Op de eerste dag lijkt dat veel open water. De uitlopers vullen die ruimte daarna vanzelf.

Water geven hoeft niet, zolang de voet onder water blijft. Snoeien is ook niet nodig. Trek alleen de uitlopers los die verder gaan dan je wilt.

Wat als het misgaat?

Er komen alleen lange, smalle bladeren en geen bloemen. In het voorjaar is dat gewoon: het eerste blad is lintvormig en blijft onder water. Blijft het daarbij, kijk dan naar het water. In snelstromend water maakt pijlkruid alleen lintbladeren en bloeit de plant niet. Een plek met stil water helpt.

Het blad wordt geel en zakt om. In de herfst hoort dat erbij. Boven water sterft de plant af, en de knollen overwinteren in de bodem.

Overal in de vijver duiken jonge planten op. Dat zijn de uitlopers, elk met een knol aan het eind. Trek ze los, knol en al.

Plagen en ziektes komen bij pijlkruid weinig voor.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De bloemen worden door insecten bestoven. Welke insecten en vogels pijlkruid precies gebruiken, is voor deze soort nauwelijks beschreven.

Giftig of eetbaar?

Pijlkruid staat niet bekend als giftig. Dat betekent nog niet dat je de plant kunt eten. In Oost-Azië worden de knollen wel gegeten, na het koken. Rauw zijn de knollen niet geschikt om te eten.