Penningkruid

Penningkruid (Lysimachia nummularia) is een inheemse bodembedekker met ronde blaadjes als muntjes. De stengels kruipen over de grond en wortelen onderweg. Zo ontstaat een lage mat van hooguit 15 centimeter hoog. Van juni tot augustus staan er losse gele bloemen in. De plant houdt van vochtige tot natte grond.

In het kort

Blad

het hele jaar

Bloei

juni t/m augustus

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Begin bij het blad. De blaadjes staan in paren tegenover elkaar aan de stengel. Elk blaadje is bijna rond, met een stompe top en een kort steeltje. Houd er een tegen het licht, dan zie je kleine rode puntjes. Die klierpuntjes zijn een goed kenmerk. De stengels liggen plat op de grond en zijn een beetje kantig.

De gele bloemen staan los in de oksels van de blaadjes. Elke bloem zit op een kort, stevig steeltje en is 1,2 tot 3 centimeter groot. Meestal zijn er vijf kroonbladen met een punt. Een bloem is ongeveer even groot als een blad.

Boswederik lijkt er op het eerste gezicht op. Het blad van boswederik is eirond, loopt spits toe en heeft geen rode puntjes. De bloemen van boswederik staan op een lange, dunne steel. Er bestaat ook een kweekvorm van penningkruid, 'Aurea'. Die heeft goudgeel blad, waar de wilde plant groen blad heeft.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Penningkruid groeit in zon of in halfschaduw. Bij halfschaduw schijnt de zon rond midzomer drie tot zes uur per dag direct op de plek. De grond moet vochtig tot nat zijn en liefst niet zuur. Lichte zandgrond en zware klei zijn allebei goed, zolang ze vocht vasthouden. In de natuur groeit de soort in bermen, gazons, parken, bossen en langs waterkanten.

Hier kun je penningkruid beter niet planten:

• Een droge border of een voortuin op zand. De plant wil vochtige grond, en droog zand houdt te weinig water vast.
• Langs het gazon of voorin een border. Daar kruipen de stengels snel over de rand en nemen ze het gras of de border in.
• Een bed met zure grond, zoals een heidetuin. Penningkruid mijdt zure grond.

In de winter blijft het blad groen, dus de grond blijft ook dan bedekt.

Langs een vijverrand of onder een heg is de strook vaak smal. Zet penningkruid in de app op de tekening van je eigen tuin. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat. Zo zie je of die strook breed genoeg is.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen penningkruid als jong plantje in een kleine pot. Zo'n potplant mag het hele jaar de grond in, zolang de grond niet bevroren is. Houd zo'n 30 centimeter tussen de plantjes. Dan passen er 8 tot 11 op een vierkante meter. Vlak na het planten oogt dat kaal. De kruipende stengels vullen de open plekken daarna vanzelf. Geef in de eerste zomer water als het een paar weken droog blijft.

Snoeien is niet nodig. Er zijn twee klusjes:

Groeit de mat onder een heg of tussen struiken, knip daar dan voorzichtig. Veel vogels broeden van maart tot en met juli.

Wat als het misgaat?

De mat groeit het gazon of de border in. Penningkruid breidt zich snel uit met kruipende stengels. Knip de uitlopers terug waar ze te ver komen.

Het blad hangt slap in een droge zomer. De grond is dan te droog geworden. Geef water tot de aarde weer vochtig aanvoelt.

Er zitten bruine of oranje vlekjes op het blad. Dat kan roest zijn, of een bladvlekkenziekte. Allebei zijn het schimmels. Ernstige ziekten krijgt penningkruid zelden, dus meestal hoef je niets te doen.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

Aan de waterkant geeft penningkruid dekking. In een vogeltuin met een vijver verstoppen bruine en groene kikkers zich tussen het penningkruid, de krabbenscheer en het hoornblad. Voor libellen staat penningkruid op de lijst met oeverplanten die een vijver rijker maken.

Welke insecten en vogels in Nederland op penningkruid afkomen, is niet goed beschreven.

Giftig of eetbaar?

Penningkruid geldt als weinig of niet giftig. Dat maakt de plant nog niet eetbaar. Stengels en blad zijn kaal of nauwelijks behaard, dus prikken doet penningkruid niet.