Madeliefje

Het madeliefje (Bellis perennis) is een lage, inheemse vaste plant van het gazon. Het blad ligt in platte rozetten op de grond. Elk dun steeltje draagt één wit bloemhoofdje met een geel hart. De plant bloeit van maart tot oktober. Met bloem en al wordt een madeliefje 5 tot 15 centimeter hoog.

In het kort

Blad

het hele jaar

Bloei

maart t/m oktober

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Kijk eerst laag bij de grond. Daar ligt een platte rozet van lepelvormige bladeren, tot 5 centimeter lang. Elk blad is iets vlezig en behaard. De rand is glad of een beetje getand.

Uit het midden van de rozet groeien dunne steeltjes, meestal zonder blad. Bovenaan elk steeltje zit één hoofdje van 1 tot 3 centimeter. Wat op één bloem lijkt, is een hoofdje vol kleine bloemetjes. Aan de rand staan witte lintbloemen, vaak met een roze tot paarsrode punt. Het midden bestaat uit veel kleine gele buisbloemen.

Na de bloei rijpen in het hoofdje piepkleine nootjes van 1,5 tot 2 millimeter. Ze dragen rechtopstaande haartjes.

In het tuincentrum staan ook madeliefjes met dikke, dubbele bollen in rood, roze of wit. Dat zijn kweekvormen, met hoofdjes tot ongeveer 6 centimeter breed. Het wilde madeliefje heeft één enkele krans witte lintbloemen rond een plat geel midden.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Een zonnige plek past het madeliefje het best. Halfschaduw gaat ook: een plek met rond midzomer drie tot zes uur directe zon per dag. De grond is liefst vochtig en matig tot erg voedselrijk. Vastgetrapte grond is geen bezwaar. In het wild groeit de plant in gazons, weiden, bermen, op dijken en tussen straatstenen.

Twee soorten plekken laten deze plant snel in de steek:

• Tussen hoog gras of in een volle border. Een madeliefje heeft alleen blad in een rozet op de grond. Hogere planten nemen dan al het licht weg.
• Zandgrond die in de zomer uitdroogt. De plant wil vocht in de grond. Bij droogte komen er maar weinig bloemen.

In de winter blijven de rozetten groen.

Op een plan van je eigen perceel zie je of er naast het terras of langs het pad ruimte is voor een lage strook. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen het wilde madeliefje als jong plantje in een kleine pot. Zo'n potplant mag in elk seizoen de grond in. Voorwaarde is dat de grond niet bevroren of doorweekt is. Het voorjaar en de herfst zijn de beste tijd, want dan is de grond vochtig.

Reken op 9 tot 16 plantjes per vierkante meter. Op de dag van planten zie je veel kale grond tussen de rozetten. Aan de voet van de oude bladeren groeien nieuwe rozetten, en die vullen de ruimte. Houd de grond het eerste jaar vochtig, zeker na een aanplant in de zomer.

Snoeien hoeft niet. In een gazon mag je gewoon maaien: in het wild staat het madeliefje juist in gemaaid grasland. Wil je meer planten, deel dan een pol na de bloei.

Wat als het misgaat?

Er komen maar weinig bloemen. Wekelijks maaien haalt steeds de hoofdjes weg. Maai minder vaak, of laat een strook een tijd staan. Ook droogte en strenge vorst geven minder bloei. Geef in een droge zomer water.

De rozetten verdwijnen tussen het gras. Hoger gras of een volle border neemt het licht weg. Houd de begroeiing rond de plant kort en open.

Het blad hangt slap of verdort. De grond is te droog. Geef flink water, tot de grond ook onder de rozetten nat is.

Er zitten oranje of bruine puistjes op het blad. Dat is roest, een schimmelziekte die bij het madeliefje voorkomt. Pluk de eerste aangetaste bladeren meteen weg. Zijn het er nog maar een paar, dan remt dat de ziekte soms af.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De bloemen geven een beetje nectar en stuifmeel. Een vaste band tussen het madeliefje en een bepaalde vlinder, bij of vogel is niet beschreven.

Giftig of eetbaar?

Het madeliefje staat niet bekend als giftig. Dat alleen maakt een plant nog niet eetbaar, maar voor deze soort is dat apart vastgelegd. Het blad is eetbaar, rauw of gekookt. De knoppen en de bloemblaadjes eet je rauw.