
4 min lezen
Pijpenstrootje
Molinia caerulea
Pijpenstrootje (Molinia caerulea) is een inheems gras dat dichte pollen vormt. De bloeistengels worden 0,3 tot 1,2 meter hoog, met smalle paarse pluimen van juli tot september. Het gras wil vochtige, liefst wat zure grond, in zon of halfschaduw. Voor 35 soorten dag- en nachtvlinders is het een waardplant.
In het kort
| Kenmerk | Pijpenstrootje |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 tot 1,2 m |
| Breedte | 0,5 tot 1 m |
| Volgroeid na | 2 tot 5 jaar |
| Zon | Zon tot halfschaduw |
| Grond | Vochtig tot nat, liefst wat zuur |
| Water | Gemiddeld: laat de grond niet uitdrogen |
| Onderhoud | Weinig: oude halmen weg in het voorjaar |
| Bloei | Juli tot september, paars |
| Voor bijen | Nee: grassen worden door de wind bestoven |
| Hooikoorts | Zeer sterk allergeen, juli tot september |
| Blad | Valt af in de herfst |
| Winterhard | Ja |
| Inheems | Ja |
| Giftig | Niet giftig, voor zover bekend |
| Prikt of brandt | Nee |
| Prijs jong | Ongeveer € 2,50 tot € 4,66 per plant, 5-30 cm, in een kleine pot |
| Prijs groot | Niet te koop |
- Blad
- april t/m oktober
- Bloei
- juli t/m september
- Vrucht
- geen opvallende vruchten

Blad 
Bloei
Hoe herken je deze plant?
Kijk eerst onderaan een bloeistengel. Daar zit maar één knoop, soms een paar, vlak boven de grond. Op die plek is de stengel bolvormig verdikt. Verder omhoog is de stengel glad, zonder knopen. Dat maakt pijpenstrootje makkelijk te controleren.
Het blad is lang en vlak, 3 tot 10 millimeter breed. De kleur is dof blauwgroen. Waar het blad van de stengel afbuigt, zit een kraagje van lange haren.
De pluim is smal en tot 40 centimeter lang. De aartjes zijn blauw tot paars, met een zweem van leikleur.
In het tuincentrum staat vaak de bonte vorm 'Variegata'. Die heeft donkergroen blad met brede crèmekleurige strepen. Het wilde pijpenstrootje heeft effen blad, zonder strepen.
Standplaats: waar groeit deze soort het best?
Pijpenstrootje groeit in zon of halfschaduw. Dat betekent minstens drie uur directe zon per dag, rond midzomer. De grond is liefst vochtig tot nat en wat zuur. In het wild groeit het op natte heide, langs vennen en in schraal grasland.
Op deze plekken gaat het mis:
- Op droog zand in de volle zon. Daar droogt de bovenlaag snel uit, en dit gras wil grond die vochtig blijft.
- Op grond met veel kalk. Pijpenstrootje wil neutrale tot zure grond.
In de herfst verdort het blad. De kale halmen blijven daarna op de pol staan, de hele winter door tot in het voorjaar.
Dezelfde border in augustus en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.
In de app leg je zo'n natte border op het plan van je eigen perceel, op schaal en met de huizen eromheen.
Planten en verzorgen
De beste plantmaanden zijn maart, april en begin mei. In het najaar kan het ook, vanaf eind september tot en met oktober. Dan zit er genoeg vocht in de grond. Het gras is alleen als jonge plant in een kleine pot te koop.
Zet de planten ongeveer 50 centimeter uit elkaar. Op plantdag lijkt de border dan leeg. De pollen hebben 2 tot 5 jaar nodig om vol te groeien.
Geef na het planten flink water, ook als het net geregend heeft. Houd de grond het hele eerste jaar vochtig.
| Wanneer | Wat je doet |
|---|---|
| Vroeg tot half voorjaar | Alle oude halmen en dode bladeren zo laag mogelijk wegknippen |
| Voorjaar | Een te grote pol met een scherpe spade in stukken delen |
Veel vogelsoorten broeden van maart tot en met juli. Kijk bij het knippen in het voorjaar dus eerst of er een nest in de pol zit.
Wat als het misgaat?
Het gras is in april nog bruin. Dat is het oude blad van vorig jaar, en het is alleen een schoonheidsfoutje. Knip het zo laag mogelijk weg. Dan groeien de nieuwe stengels vrij omhoog.
Het blad wordt in de zomer slap en bruin. De grond is te droog. Geef een paar keer flink water. Staat de pol op droog zand, verplaats hem dan in het voorjaar naar een vochtiger plek.
Plagen en ziektes komen bij pijpenstrootje zelden voor.
Wat hebben vogels en insecten eraan?
Het bont dikkopje legt zijn eitjes een voor een op de bovenkant van jonge bladeren. De jonge rups spint van een grasspriet een kokertje. Deze dagvlinder is vrij zeldzaam en vliegt van begin mei tot half juni.
De gevlekte pijluil, een nachtvlinder die op de Rode Lijst als bedreigd staat, heeft pijpenstrootje ook als waardplant.
Welke vogels iets aan pijpenstrootje hebben, is niet met naam beschreven.
Giftig of eetbaar?
Pijpenstrootje staat niet bekend als giftig. Geen enkel deel van de plant is als schadelijk beschreven. Een eetbaar deel is evenmin bekend: van eten of koken met dit gras is niets beschreven.
De foto's op deze pagina zijn met AI gemaakt, naar echte foto's en beschrijvingen van deze plant.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog wordt pijpenstrootje?
De bloeistengels van pijpenstrootje worden 0,3 tot 1,2 meter hoog. Een pol wordt 0,5 tot 1 meter breed.
Wanneer knip je pijpenstrootje af?
In het vroege tot halve voorjaar. Knip dan alle oude halmen en dode bladeren zo laag mogelijk weg. Tot die tijd staan de kale halmen in de border.
Groeit pijpenstrootje in de schaduw?
In halfschaduw wel: dat is drie tot zes uur directe zon per dag rond midzomer. Ook in de volle zon groeit het gras, zolang de grond vochtig blijft.
Is pijpenstrootje een probleem bij hooikoorts?
Ja. Zoals bij alle grassen is het stuifmeel zeer sterk allergeen. Pijpenstrootje bloeit van juli tot september, en in die maanden zit het in de lucht.
Is pijpenstrootje een inheemse plant?
Ja, pijpenstrootje is oorspronkelijk inheems in Nederland. In het wild groeit het op natte heide, langs vennen en in schrale graslanden.
Bronnen (21)
- Duistermaat, Sparrius & Denters, Standaardlijst van de Nederlandse flora 2020 (Gorteria 43)
- NDFF Verspreidingsatlas — Molinia caerulea
- Flora van Nederland — Pijpenstrootje
- RHS — Molinia caerulea (purple moor-grass)
- RHS — Molinia caerulea 'Variegata'
- RHS — Shade gardening (definities zon en schaduw)
- RHS — Planting perennials
- RHS — Cutting back ornamental grasses
- Shoot — Molinia caerulea (giftigheid)
- Natuurlijk Sterker — Molinia caerulea (prijs)
- Tuincentrum Soontiëns — Molinia caerulea (prijs)
- Het Groene Paradijs — Molinia caerulea (prijs)
- Pollennieuws / Flora van Nederland — Aandachtspunten hooikoorts vriendelijke tuin
- Wageningen UR — Stuifmeel
- De Vlinderstichting — Pijpenstrootje als waardplant
- De Vlinderstichting — Bont dikkopje
- De Vlinderstichting — Gevlekte pijluil
- De Vlinderstichting — Pijpenstro-uil
- Vogelbescherming — Snoeien in het broedseizoen, mag dat?
- Wikimedia Commons — Blad: foto van Daderot (Public domain)
- Wikimedia Commons — Bloei: foto van Matti Virtala (CC0)


