Kadaster perceel ophalen via PDOK, stap voor stap

Je perceel ophalen bij het Kadaster gaat in twee openbare stappen. De PDOK Locatieserver maakt van je adres een punt in Rijksdriehoekscoördinaten. Daarna vraagt de kadastrale WFS van PDOK alle percelen rond dat punt op, en je houdt het perceel over waar het punt in ligt. Tuinontwerp.app zet je perceel zo op schaal, zodra je je adres invoert.

Een kaart met lijnen laat zien wat er geregistreerd staat, niet waar het vandaan komt. Hieronder staan de verzoeken en de letterlijke antwoorden voor één bekend adres: Hofstraat 110 in Apeldoorn, het hoofdkantoor van het Kadaster zelf. Elke URL werkt in je eigen browser, zonder account en zonder sleutel.

Wil je alleen je grens zien, zonder URL's? Open dan de kadastrale kaart in de PDOK Viewer. Hoe nauwkeurig die lijn is, staat hieronder. Daarna volgen de verzoeken, voor wie wil zien waar hij vandaan komt.

Hoe nauwkeurig is de perceelgrens op de kadastrale kaart?

Nauwkeurig genoeg om een tuin op in te delen, niet om een schutting op uit te zetten. Het Kadaster schrijft het zelf: "Op de Kadastrale kaart staan geen exacte grenzen en maten." Vanaf versie 5 krijgen de grenzen op de kaart een kwaliteitslabel. Dat label geeft de marge waarmee de getekende lijn kan afwijken van de grens in het terrein.

De ontwerptool vraagt alleen de laag Perceel op, zonder die labels. Lees de lijn in de app daarom met die marge: in 95% van de gevallen ligt de echte grens binnen de maat van het label. Het label van jouw grens staat op de kadastrale kaart zelf, want het Kadaster toont het daar bij de grenzen.

Er is nog een tweede verschil. De gebruiksgrens, de grens zoals je die in de tuin gebruikt, wijkt soms af van de kadastrale grens, bijvoorbeeld als een schutting, hek of aanbouw niet precies op de juridische grens staat. Je schutting bewijst dus niet waar je perceel ophoudt.

Wil je dat zeker weten, dan maakt het Kadaster de grens opnieuw zichtbaar in het terrein met een grensreconstructie. Dat kost vanaf 559 euro, voor een grenslengte tot 500 meter. Voor een indeling is de kaartgrens het vertrekpunt, voor een schutting op de grens is de reconstructie dat.

Hoe maak je van een adres een coördinaat?

Met twee verzoeken aan de PDOK Locatieserver. Het eerste zoekt het adres, het tweede haalt de details op. suggest geeft bij een zoekterm suggesties voor adressen en andere plekken. lookup vraagt gedetailleerde informatie over één object op.

https://api.pdok.nl/bzk/locatieserver/search/v3_1/suggest?q=Hofstraat%20110%20Apeldoorn&fq=type:adres&fq=bron:BAG&rows=1

De twee fq-filters beperken het antwoord tot adressen uit de BAG. Zonder filter geeft de dienst ook gemeenten, woonplaatsen, wegen en postcodes terug. Het antwoord, ingekort:

"numFound": 1,
"docs": [
  {
    "type": "adres",
    "weergavenaam": "Hofstraat 110, 7311KZ Apeldoorn",
    "id": "adr-cd8ae950d6870241e8f3a2208e6fd086"
  }
]

Het id is de sleutel voor de tweede stap. Die vraagt precies de velden op die je verder nodig hebt:

https://api.pdok.nl/bzk/locatieserver/search/v3_1/lookup?id=adr-cd8ae950d6870241e8f3a2208e6fd086&fl=id,weergavenaam,straatnaam,huis_nlt,postcode,woonplaatsnaam,centroide_rd,nummeraanduiding_id,adresseerbaarobject_id

"weergavenaam": "Hofstraat 110, 7311KZ Apeldoorn",
"postcode": "7311KZ",
"nummeraanduiding_id": "0200200000007079",
"adresseerbaarobject_id": "0200010000090244",
"centroide_rd": "POINT(194315.783 469449.074)"

Het veld dat telt is centroide_rd. Dat is een punt in het stelsel Amersfoort / RD New (EPSG:28992), en dat stelsel rekent in meters. Het Kadasterkantoor ligt dus 194.315,783 meter naar het oosten en 469.449,074 meter naar het noorden van de oorsprong van dat stelsel. Met meters rekent de volgende stap een stuk eenvoudiger dan met graden.

Terwijl je typt, toont het adresveld van de ontwerptool een keuzelijst met treffers uit suggest. Kies je daaruit, dan stuurt het formulier precies die adresregel door. Druk je op Enter zonder te kiezen, dan neemt de tool de bovenste treffer voor je getypte tekst. Typ daarom je postcode en huisnummer mee, zodat die bovenste treffer jouw adres is en niet dezelfde straatnaam in een andere plaats.

Welke percelen liggen rond je adres?

Alle percelen die een vierkant van 120 bij 120 meter rond het adrespunt raken. De ontwerptool legt dat vierkant 60 meter naar elke kant van het punt. Daarna vraagt hij de laag Perceel op uit de kadastrale kaart, via de WFS van PDOK. PDOK werkt de kadastrale grenzen en perceelnummers in die dienst dagelijks bij.

https://service.pdok.nl/kadaster/kadastralekaart/wfs/v5_0?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=kadastralekaartv5:Perceel&bbox=194255.783,469389.074,194375.783,469509.074,urn:ogc:def:crs:EPSG::28992&outputFormat=application/json&count=500

De vier getallen in bbox zijn het adrespunt, min en plus 60 meter: eerst de linkeronderhoek, dan de rechterbovenhoek. count=500 begrenst het antwoord op 500 percelen. Rond het Kadasterkantoor komen er 18 terug, want het antwoord meldt "numberMatched": 18.

Elk perceel is een GeoJSON-feature met een omtrek en een rij eigenschappen. Dit is er één van, ingekort:

"id": "perceel.150eba51-2df1-4cb8-b4c5-92f993204296",
"properties": {
  "kadastraleGemeenteWaarde": "Apeldoorn",
  "sectie": "U",
  "perceelnummer": 9833,
  "kadastraleGrootteWaarde": 905.0,
  "soortGrootteWaarde": "Vastgesteld"
},
"geometry": {
  "type": "Polygon",
  "coordinates": [[[194321.601, 469465.106], [194320.879, 469466.065]]]
}

Kadastrale gemeente, sectie en perceelnummer vormen samen de kadastrale aanduiding: Apeldoorn U 9833. De grootte staat erbij in vierkante meters, met de vermelding dat die vastgesteld is. De omtrek is een lijst hoekpunten in hetzelfde RD-stelsel als het adrespunt, dus je kunt ze zonder omrekening naast elkaar leggen.

Die zoekstap met het vierkant voert de ontwerptool uit op het moment dat je je adres invult. Je hoeft zelf geen URL te bouwen en geen coördinaat over te nemen.

Welk perceel hoort bij jouw adres?

Het perceel waar het adrespunt binnen de omtrek valt. Van de 18 percelen rond Hofstraat 110 is dat Apeldoorn U 9833, met een vastgestelde grootte van 905 vierkante meter. Een zoekvak van een halve meter rond het punt geeft precies dat ene perceel terug.

De ontwerptool doet die toets per perceel: ligt het punt binnen de omtrek? Er zit één extra regel in. Een perceel kan gaten hebben, en een punt in zo'n gat telt niet als binnen. Ligt jouw huis in een uitsparing van een groter perceel eromheen, dan valt dat grotere perceel dus af.

Wat overblijft is het id van dat perceel: het woord perceel, een punt en een UUID van 36 tekens. Dat id komt in de adresbalk van je ontwerp te staan. Een ontwerp dat in je browser bewaard is, opent normaal zonder één vraag aan het Kadaster. Opent iemand de link in een browser zonder dat bewaarde ontwerp, dan haalt de tool het perceel opnieuw op met precies dat id, zonder zoekvak:

https://service.pdok.nl/kadaster/kadastralekaart/wfs/v5_0?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=kadastralekaartv5:Perceel&featureID=perceel.150eba51-2df1-4cb8-b4c5-92f993204296&outputFormat=application/json

Dat antwoord bevat één feature. Bestaat het id niet meer bij PDOK, dan meldt de tool dat het perceel niet gevonden is.

De omtrek van Apeldoorn U 9833 telt 28 hoekpunten. In de JSON staan er 29, omdat een GeoJSON-ring eindigt op zijn eerste punt. Het hele vlak past in een kader van ongeveer 41 bij 48 meter. Het hoofdkantoor is dus geen smal tuinperceel, maar de stappen zijn voor een rijtjeshuis precies dezelfde.

Zo doe je de verzoeken zelf na

Je hebt een browser nodig en verder niets. De twee diensten vragen geen account en geen sleutel. Werk in deze volgorde:

1. Plak de suggest-URL en vervang Hofstraat%20110%20Apeldoorn door je eigen straat, huisnummer en plaats. %20 staat voor een spatie.
2. Kopieer het id uit het antwoord naar de lookup-URL, op de plek van het id van het Kadasterkantoor.
3. Neem de twee getallen uit centroide_rd over. Trek van allebei 60 af voor de eerste twee bbox-waarden en tel er 60 bij op voor de laatste twee.
4. Plak de WFS-URL met jouw bbox. Het antwoord bevat alle percelen in het vierkant.
5. Maak het vak een halve meter breed rond je punt en vraag het opnieuw op. Dan blijft normaal alleen jouw perceel over, met zijn sectie, nummer en grootte.
6. Kopieer het id van dat perceel naar de featureID-URL. Die vraag stelt de ontwerptool als iemand je link opent in een browser zonder je bewaarde ontwerp.

Ligt je adrespunt precies op een grens, dan kunnen er in stap 5 twee percelen terugkomen. Maak het vak dan kleiner. Meer over het indelen van de tuin zelf vind je in de categorie tuinontwerp.

Van perceel naar tuinontwerp

Met het perceelvlak begint het ontwerp pas. Begin bij het adresveld onderaan deze pagina. Tuinontwerp.app stelt dezelfde twee vragen aan PDOK, zet je perceel op schaal neer en zet de gebouwen uit de BAG, met hun hoogtes uit 3DBAG, eromheen. Daarop teken je je terras en je borders, en zet je je planten, elk op de breedte van een volgroeide plant. Je kavel laden en erop tekenen kost niets.

Het plan laat bij elke plant ook zien hoeveel zon die plek hoogstens krijgt. De perceelgrens telt daarin mee als een wand van 1,8 meter, ook als je zelf nog niets getekend hebt. Hoe dat getal ontstaat, staat in zonuren in je tuin berekenen uit kadasterdata. Wat een ontwerper of hovenier rekent als je het plan laat uitvoeren, staat in kosten tuinontwerp in 2027.

De lijn waarop je tekent, blijft de kaartgrens van het Kadaster, met de marge van zijn label. Met die marge in je achterhoofd deel je de rest van je perceel in, van terras tot border.