Zilverschoon

Zilverschoon (Potentilla anserina) is een oorspronkelijk inheemse vaste plant die over de grond kruipt. Het geveerde blad glanst zilverig door een dichte laag haartjes. In de zomer staan er losse, goudgele bloemen boven. Aan lange, vaak roodachtige uitlopers groeien steeds nieuwe plantjes. Zilverschoon wil zon en vochtige grond, en kan tegen een stootje.

In het kort

Blad

april t/m oktober

Bloei

mei t/m augustus

Vrucht

geen opvallende vruchten

janfebmrtaprmeijunjulaugsepoktnovdec

Hoe herken je deze plant?

Draai een blad om, dan zie je meteen waar de naam vandaan komt. De onderkant glanst zilver door een dichte, zijdeachtige beharing. De bovenkant is vaak ook zilverig. Elk blad is 5 tot 25 centimeter lang en geveerd, een beetje als een varenblad. Langs de middennerf staan paren scherp gezaagde deelblaadjes, soms meer dan twintig. Tussen de grote blaadjes zitten steeds kleine.

De bloemen zijn 1,5 tot 3 centimeter breed. Ieder staat alleen op een lange, behaarde steel. De vijf kroonbladen zijn eivormig en rond aan de top. Na de bloei blijft de steel rechtop staan. Het vruchtje is een klein nootje met één zaad, en dat valt nauwelijks op.

De stengels kruipen over de grond en kleuren vaak roodachtig. Op de knopen maken ze wortels, en daar groeit een nieuw plantje.

Vijfvingerkruid lijkt er sterk op: ook geel, ook kruipend, ook met uitlopers. Kijk dan naar het blad. Bij vijfvingerkruid staan bijna altijd vijf deelblaadjes als vingers aan één punt. Zilverschoon heeft een lang blad met veel paren blaadjes langs één nerf.

Standplaats: waar groeit deze soort het best?

Zilverschoon staat het liefst in de volle zon. Dat is een plek die rond midzomer ruim zes uur directe zon per dag krijgt. Wat schaduw verdraagt de plant ook. De grond mag vochtig tot nat zijn en matig tot flink voedselrijk. Vastgetrapte of omgewoelde grond is geen bezwaar, en een voet erop kan de plant redelijk hebben. In het wild vind je zilverschoon in bermen, grasland, op dijken, langs het water en op kwelders.

Zilverschoon heeft het moeilijk op deze twee plekken:

• Droge, schrale zandgrond. De plant blijft daar klein. De wortels gaan maar tot 10 centimeter diep en vinden in droog zand te weinig vocht.
• Tussen hoog gras of onder hoge vaste planten. Een lage mat krijgt daar te weinig licht. Aan een gazonrand, waar het gras kort blijft, gaat het wel goed.

In de winter valt het blad af. De knoppen voor het nieuwe jaar wachten dan aan de grond op het voorjaar.

MeiJanuariDezelfde border in mei en in januari. Dit is een gegenereerd beeld, geen foto.

Teken je de rand van je gazon en je paden in, dan zie je waar een lage zilveren zoom past zonder de border in te lopen. De app tekent de plant op de breedte van een volgroeide plant, niet op potmaat.

Planten en verzorgen

Kwekerijen verkopen zilverschoon als jong plantje. Plant het liefst van maart tot begin mei, of van eind september tot en met oktober. De grond is dan vochtig. Een plantje uit een pot kan ook in de zomer de grond in, als het niet vriest en de grond niet drijfnat is.

Zet 9 tot 12 plantjes per vierkante meter, zo'n 30 centimeter uit elkaar. Op de plantdag lijkt dat erg ruim, met veel kale grond ertussen. De uitlopers groeien snel en vullen die gaten vanzelf. Giet na het planten flink aan, ook als het net geregend heeft. Houd de grond het eerste jaar vochtig, zeker in een droge zomer.

Snoeien hoeft niet. Kruipt zilverschoon een border in, steek de uitlopers dan met een scherpe schop af. Zo'n afgestoken plantje met eigen wortels kun je meteen op een andere plek zetten.

Wat als het misgaat?

De plant blijft klein en het blad hangt slap. De grond is te droog. Zilverschoon wortelt ondiep en heeft vocht nodig. Geef water in droge weken, of verplaats een paar plantjes naar een nattere plek.

Zilverschoon groeit overal tussen de andere planten. De uitlopers breiden de plant snel uit, en dat kan gaan woekeren. Steek de uitlopers langs de rand van de border af en toe af. Plagen zijn bij zilverschoon zeldzaam.

De mat verdwijnt onder het gras. Hoog gras neemt het licht weg. Maai het gras rond de plant af en toe, dan houdt zilverschoon zijn plek.

Wat hebben vogels en insecten eraan?

De bloemen worden bestoven door bijen, vliegen en kevers. Een vaste band tussen zilverschoon en een bepaalde vlinder, bij of vogel is niet beschreven.

Giftig of eetbaar?

Zilverschoon staat niet bekend als gifplant. Voor deze soort is ook beschreven wat je kunt eten. De wortel is eetbaar, rauw of gekookt. Vroeger werden gedroogde wortels ook tot meel gemalen. Jonge scheuten zijn rauw te eten, en van het blad wordt thee gezet. Wel kan de plant de maag wat irriteren.